انتخاب تاریخ:   /  /   
تلگرام قانون آسیاتک قانون بچه‌ها نیشخط پایگاه جامع اطلاع رسانی صنعت فولاد ایران خبرخوان فارسی
سرزمين
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
آلودگی هوا سالانه جان چند تهرانی را می گیرد؟
فروش بیش از 30 میلیارد صنایع دستی خراسان‌جنوبی
روابط نظامی و دفاعی ایران و آذربایجان گسترش می‌یابد
نفس کارگران از هجوم ریزگردها به شماره افتاده‌
جستجوی صیادان مفقود شده در دریای جویبار
گرد و غبار دوشنبه خوزستان را فرا می گیرد
اخطاریه؛ باران و برف شدید در ۱۳ استان
کام خشک و جگر سوخته هامون
هيچ، سهم يك شخصيت ملي
یک رای به نفع هتل‌ها
منابع طبیعی با متجاوزان به جنگل های هیرکانی برخورد کند
در بودجه ۹۷ به آلودگی هوا توجه لازم نشده است
مقصر آلودگی هوای تهران گازوییل است نه بنزین
برف و باران در ۱۹ استان کشور
هوای تهران «ناسالم برای گروه‌های حساس» شد
لزوم هم‌فکری دستگاه‌ها برای حل معضل ریزگردها
احتمال وقوع گرد و خاک شدید در سه استان
اعلام جاده‌های برفی و بارانی کشور
هشدار به تهرانی‌ها
دلیل پایان زودهنگام نشست مجلس
آلودگی اهواز منشاء داخلی دارد
رازها و رمز هاي زيگورات افسانه‌اي
ریزش کوه در محور هراز/محور بازگشایی شد
مقایسه وضعیت خشک شدن دو دریاچه نمک و ارومیه
برف و کولاک در هراز/گره ترافیکی نداریم
احتمال خاموشی در پلدختر و آماده‌باش شرکت برق
مسدود شدن 3 جاده در خوزستان به دلیل گرد و غبار
بارش‌ها تا ۳۰ بهمن ادامه دارد
سیل در کمینِ تهران
غلظت گرد و غبار اهواز به ۴۷ برابر حد مجاز رسید
غلظت گرد و غبار اهواز، ۱۲ برابر حد مجاز!
خانه نیما یوشیج هنوز به ثبتِ ملی نرسیده
تعطیلی مدارس 27 شهر در استان خوزستان
رشد غیرقابل کنترلِ گلسنگ‌ها در تخت‌جمشید
موج بارش‌های سنگین در راه است
فردا؛ تعطیلی مدارس 27 شهر خوزستان
ترجمه آزادسازی نرخ بلیت هواپیما اجحاف به مردم نیست
برای نجات «علیصدر» و «سراب» چه اقدامی شده؟
نابودی ۷۰ درصد باغات و ۹۰ درصد چنارهای ولی عصر
هراز امروز یک طرفه نمی‌شود
کشور از نظر زیست محیطی مریض است
آلاینده‌ها همچنان مهمان تهرانی‌ها +عکس
پدیده ریزگردها یک ابر بحران است
جزییات استقراض برای احیای دریاچه ارومیه
اجرای فاز سوم نقشه علوم زمین و معدن
بارورسازی ابرها چقدر باران می آورد
مردم کرج دود تنفس می کنند!
جاده چالوس یک‌طرفه شد
منتظر بارش "باران اسیدی" باشید
پنچ‌‌شنبه هم طرح‌زوج‌و‌فرد از در منزل اجرا‌می‌شود
بیشتر
کد خبر: 44710 | تاریخ : ۱۳۹۶/۴/۲۶ - 13:04
هويت سپهسالار زير سنگ
ميراث تهران درگذر فراموشي است

هويت سپهسالار زير سنگ

سپهسالار از ليست بناهاي تاريخي محله بهارستان كه ثبت ملي شده‌اند، جا مانده است. اتفاقي كه براي اين خيابان به قيمت نابودي هويت آن تمام شده است

قانون- مریم آقایی

حدود دو قرن از زماني كه آغا محمد خان تهران را به عنوان پايتخت انتخاب كرد، گذشته است و حالا مدت‌هاست تهران پایتخت ایران است. تهران با قدمت 7 هزار ساله، حوادث بسياري را به خود دیده است. در و دیوار محله‌های قدیمی تهران هنوز نيز نشانه‌های تحولات سیاسی و اجتماعی این مملکت را روی تن خود به یادگار نگه داشته‌ اند. البته این روزها هر چه بیشتر می‌گردی، کمتر این نشانه‌ها را می‌یابی و به‌جایش با پاساژها و برج‌های قد و نیم قد مواجه می‌شوی که چهره شهر قدیمی و زیبای تهران را تغییر داده‌اند و به قدمت این شهر دهن‌کجی می‌کنند.

اثري از سپهسالار نمانده

یکی از محله‌های قدیمی تهران، محدوده خیابان بهارستان و اطراف آن است که از قدیم به‌دلیل وجود ساختمان مجلس ملی مورد اهمیت بوده و هنوز هم به همین دلیل و به‌خاطر وجود ساختمان مجلس شورای اسلامی، اهمیت دارد. یکی از خیابان‌های محدوده بهارستان، باغ سپهسالار (صف کنونی) با تاریخی طولانی است. باغ سپهسالار نام یکی از باغ‌های قدیمی تهران در زمان قاجاریه بود که در محدوده بهارستان قرار داشت. این باغ متعلق به میرزا حسین خان سپهسالار، صدراعظم ناصرالدین شاه بود که پس از عزل وی، املاکش هم مصادره شد و در اختیار شاه قرار گرفت. از آن روزها که باغ سپهسالار محل تفریح و گشت و گذار تهراني‌ها بود قرن‌ها می‌گذرد. حالا نه از نهر آب خبری هست و نه از باغ و بوستان. از باغ سپهسالار ،تنها خیابانی به همین نام باقی مانده که به مرکز خرید کیف و کفش تبدیل شده است. این خیابان نيز بی‌توجه به قدمت و تاریخش، دستخوش تغییراتی اساسی شده است. در سال 85 این خیابان به پیاده‌راهي تبدیل شد كه تردد خودرو در آن ممنوع بود. از همان سال‌ها زمزمه ثبت ملی خیابان‌های محدوده بهارستان به گوش رسید تا بالاخره بخش‌هایی از آن منطقه مانند مسجد و حوزه علمیه سپهسالار (شهید مطهری)، عمارت نظامیه و نقاشی‌های آن، بنای مجلس شورای ملی و ساختمان‌های الحاقی، موزه هنرهای ملی،عمارت مسعودیه،خانه استاد ابوالحسن صبا، خانه دکتر ابتهاج و.... به ثبت ملي رسید.

تاريخ ماندني است

کوچک‌تر که بودم، بیشتر به این خیابان سر می‌زدیم. این خیابان با آن حجم رفت و آمد ماشین‌های بزرگ و کوچک و گاری دستی‌ها، انگار خود جریان زندگی بود. در و دیوارهای قدیمی و رنگ و رو رفته‌اش گویی نشسته‌‌اند و به عابران لبخندی کج می‌زنند و می‌گویند شما همه رفتنی و ما ماندنی هستیم. برای بچه‌ای با این تخیلات که لبخند تمسخر دیوارها به عابران را می‌دید، هر از گاهی گشت و گذار در خیابان قدیمی باغ سپهسالار به بهانه خرید سال نو یا خرید آغاز سال تحصیلی، همیشه جذاب بود. زمان زیادی گذشته و باغ سپهسالار هم مثل خیلی دیگر از لذت‌های گذشته به خاطره تبدیل شده‌اند. حالا از آن خیابان با بافت و ساختمان‌های قدیمی، چیز زیادی باقی نمانده است. نماهای پر نقش و نگار آن خیابان حالا جای خود را به مغازه‌هایی با تابلوهای رنگی و بزرگ داده‌اند. هرچه چشم بگردانی در این خیابان قدیمی، اثر چندانی از تاریخی که دیده است، پیدا نمی‌کنی. فقط لبخند موذیانه ساختمان‌های جدید به قامت فرسوده و خسته چند بنای قدیمی است که توی ذوق می‌زند. یکی از همین بناهای مهم خیابان باغ سپهسالار(صف) که هنوز هم بعد سال‌ها منتظر رسیدگی و توجه است، دبستان دهخداست که با بنایی آجری نبش کوچه شهید«امیدآزادیخواه» قرار دارد و در حال تخریب است. آن‌گونه که در اخبار آمده این بنا از مدت‌ها قبل پرونده ثبت ملی‌اش آماده بوده است، اما گویی هنوز اندر خم کوچه‌های کاغذ بازی‌های اداری مانده و در حال نابودی است. این ساختمان ارزشمند اکنون تبدیل به زباله‌دانی شده است و مرور زمان، آن‌قدر شامل حالش شده که تمام کسبه و آدم‌هایی که در آن محدوده رفت وآمد دارند به دیدن این ساختمان متروکه عادت کرده‌اند. عادتی که ممکن است منجر به تخریب و از بین رفتن این بنا شود. درست شبیه بسیاری دیگر از بناهای تاریخی تهران که حکم شناسنامه این شهر قدیمی را دارند. اما سوال اینجاست که چرا در ثبت بناهای قدیمی کوتاهی می‌شود؟ کدام ارگان وظیفه حفاظت و نگهداری از شناسنامه شهر را بر عهده دارد؟ چرا و به چه قیمتی اجازه تخریب بناهای قدیمی صادر می‌شود؟ تهران مانند بسیاری از شهرهای کشورمان با وجود قدمت بالایش، توانایی جذب توریست دارد و می‌تواند درآمد شهر را افزایش دهد اما این به شرط آن است که بگذاریم بناهای تاریخی‌مان همچنان پا برجا بمانند و خود را نشان دهند.

قوانيني كه هيچ انگاشته مي‌شوند

سپهسالار از ليست بناهاي تاريخي محله بهارستان كه ثبت ملي شده‌اند، جا مانده است. اتفاقي كه براي اين خيابان به قيمت نابودي هويت آن تمام شده است اما سپهسالار باوجود زخم‌هاي توسعه ناپايدار شهري بر پيكرش همچنان پابرجا مانده است. خياباني كه اين روزها بيش از هميشه به توجه افكار عمومي به‌خصوص دلسوزان ميراث فرهنگي نيازمند است. مهدي معمار زاده، كارشناس ميراث فرهنگي با اشاره به اينكه خيابان سپهسالار در حصار ناصري قرار دارد به «قانون» گفت:«خيابان سپهسالار ثبت ملي نشده است. ولي در حصار ناصري قرار گرفته است. حصار ناصري هم بافت ارزشمندي محسوب مي‌شود كه در طرح تفصيلي نيز آمده است. براساس قانون طرح تفصيلي، به‌دليل قرارگيري بناهاي تاريخي ارزشمند در اين خيابان، قبل از صدور هرگونه پروانه ساختماني يا مجوز بايد با اداره ميراث فرهنگي هماهنگي انجام شود. براي مجوزهاي بافت تاريخي حصار ناصري، طرح‌هاي ويژه تهيه مي‌شود كه به شوراي عالي معماري و شهرسازي و كميسيون ماده 5 براي صدور مجوز ارجاع داده مي‌شود، درصورت موافقت آن طرح را مصوب مي‌كنند. اما درعمل چنين پروسه‌اي درخصوص بافت تاريخي حصار ناصري و خيابان سپهسالار طي نمي‌شود و به‌راحتي در اين بافت تاريخي پروانه‌هاي ساخت و ساز صادر مي‌شود».

شهرداري ارزش مي‌دهد و بي‌ارزش مي‌كند

معمارزاده درباره كج‌سليقگي مديريت شهري درباره بافت تاريخي عنوان كرد:« مديران شهري، طرح تفصيلي را تنها براي برج‌سازي و خراب‌كردن باغ‌ها طراحي كرده‌اند. اين چه يك بام و دو هوايي است كه در مديريت شهري براي بافت‌هاي تاريخي اجرا مي‌شود. اگر به همين منوال مي‌خواهند ادامه بدهند به زمان كرباسچي باز گرديم كه هيچ طرح تفصيلي وجود نداشت. هنگامي‌كه خياباني به‌عنوان محور فرهنگي تاريخي مطرح مي‌شود به‌دليل كف خيابان يا آسفالت آن نيست بلكه جداره‌هاي آن به خيابان، هويت و ارزش بخشيده‌اند. به‌عنوان مثال، خيابان وليعصر(عج) ثبت ملي شده است ولي اين ثبت ملي موجب حفظ خيابان نشده است چرا كه مديران شهري، بيشتر از درختان و بناهاي تاريخي ارزشمند در مسير اين خيابان به آسفالت آن توجه كرده‌اند. حال پرسش اينجاست كه آيا خيابان وليعصر(عج) زيبايي و هويت خود را از آسفالت مي‌گيرد يا چنارهاي كهنسال و جداره ارزشمند تاريخي آن؟ مساله‌اي كه تاكنون به آن توجه نشده است. تبديل خيابان باغ سپهسالار به اولين پياده‌راه، بدان معناست كه مديران شهري به اين نتيجه رسيده‌اند كه در اين خيابان يك سري بناهاي ارزشمند تاريخي وجود دارد و مي‌تواند به‌عنوان محور تاريخي و فرهنگي محسوب مي‌شود. پس از آنكه شهرداري، كف خيابان را سنگ‌فرش كرد و پياده‌راه احداث شد، شهرداري در اقدامي عجيب شروع به تخريب ارزش‌هاي تاريخي فرهنگي‌ باغ سپهسالار كرد. اين‌گونه اقدامات مغاير با اسم اين محور، ارزش‌هاي شهرسازي و ارزش‌هاي ميراثي است.متاسفانه اين اقدامات همچنان ادامه دارد».

كلنگ شهرداري در باغ سپهسالار

اين كارشناس ميراث فرهنگي درباره ثبت جداره خيابان باغ سپهسالار گفت: « اگر قرار باشد سازمان ميراث فرهنگي هر بنا يا بافت تاريخي را ثبت ملي كند و بعد مديران شهري آن را تخريب كنند، اين ثبت ملي هيچ‌گونه فايده‌اي ندارد. بايد مديريت شهري به اين نتيجه برسد كه جداره اماكني كه خود سنگ‌فرش كرده، ارزشمند است و نمي‌توان به‌راحتي آن را تخريب كرد. مديريت شهري بايد به اين درك برسد هنگامي‌كه محوري را تاريخي- فرهنگي اعلام مي‌كند و در همين راستا برنامه‌ريزي انجام مي‌دهد، نمي‌تواند آن مكاني را كه خود آباد كرده است با كلنگ توسعه ناپايدار، به جانش بيفتد. همچنان بي‌خردي و بي‌دانشي در مديريت شهري ادامه دارد. متاسفانه از زماني‌كه باغ‌ سپهسالار را به پياده‌راه تبديل كرده‌اند، ده‌ها بناي تاريخي ارزشمند توسط مجوزهايي كه شهرداري صادر كرده، تخريب شده است».

سخن آخر

این روزها در حالی با دست خودمان، داشته‌های ارزشمندمان را نابود می‌کنیم که کشورهایی در همسایگی‌مان مثل امارات، خاک و تاریخ را می‌خواهند با پول به دست بیاورند و برای خودشان هویت جعلی بسازند. ولي ما با بی‌توجهی و از سر سیری، هویت‌مان را نابود می‌کنیم. کاش حداقل اگر چیزی نمی‌سازیم، خراب‌شان هم نکنیم!

عضویت در کانال تلگرام قانون

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.