انتخاب تاریخ:   /  /   
<stylestyle ویژه‌نامه بی‌قانون منتشر شد آسیاتک قانون بچه‌ها نیشخط پایگاه جامع اطلاع رسانی صنعت فولاد ایران
بین‌الملل
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
آينده براي بيشتر مردم مبهم است
روسيه دوباره به اوكراين هشدار داد
تلاش عربستان برای دستیابی به تکنولوژی موشکی پاکستان
پوتين، آمريكا را تهديد به حمله موشكي كرد
رايزني مخفيانه نتانياهو با اعراب
نشست ورشو با سخنراني پمپئو آغاز شد
مادورو پاي كشورهاي اسلامي و عربي را به درگيري كشيد
سكوت در برابر جنايت تكفيري در عربستان
رييس اطلاعات طالبان كشته شد
ابهام در اینستکس
اجرایی شدن کامل SPV ماه‌ها زمان خواهد برد
INSTEX ماكتي از spv
آیا دموکرات‌ها به آرزوی بركناري ترامپ می‌رسند؟
قیام علیه سیاست‌های ضدنژادی ترکیه
فرافکنی‌های برون‌مرزی نیکلاس مادورو
اتحادیه اروپا خواستار برگزاری فوری انتخابات در ونزوئلا شد
جلیقه‌زردها بازهم به خیابان‌های فرانسه می‌آیند
آلمان مادورو را تهديد كرد
فرانسه از اجرایی شدن SPV در چند روز آتی خبر داد
داووس ۲۰۱۹ در تسخیر زنان
زمزمه‌هاي لغو اجلاس ورشو
تشريح فشارهاي آمريكا عليه ايران توسط يك مقام امنيتي
کابوس بازگشت تحریم های اروپایی
حمله شبكه آمريكايي به وليعهد عربستاني
لهستان و فرانسه در جبهه آمریکا
ادامه عملیات برجام ستیزی
غلبه اژدهای زرد بر ترامپ
رویای بلند بانوی سابق کاخ سفید
چند هزار نفر در يمن كشته شدند؟!
فر انسه در آستانه جمهوری ششم
كنايه يك يمني به مسئولان ايراني
عراق به دنبال اخراج آمريكا
چکش پلوسی بر سر ترامپ!
سال سخت ترامپ
داماد ترامپ به دنبال انداختن طناب دار برگردن بن‌سلمان!
آغاز دموکرات ها برای پایان ترامپ
گذر مسیر صلح طالبان از تهران
مانش، کانالي رويايي!
تغییر استراتژی کُردها
پشت‌پرده زلزله سياسي در رژيم سعودي
سرنوشت بازار شام پس از آمريكا
پايان يك شوراي منفور
كوچ پناهجويان به بازار شام
القاعده برمی‌خیزد!
دولت تر امپ در تعطیلات اجباري
جولان هكرها
خروج ترامپ از سوريه عجيب نبود
تاخت و تاز اردوغان
۹ درصد تجارت جهانی از مسیر چابهار انجام می شود
بازخوانی سناریوهادرباره قضیه خاشقجی
بیشتر
کد خبر: 48949 | تاریخ : ۱۳۹۶/۵/۲۶ - 19:55
 تنش های درون خاندانی آل سعود را بشناسیم
سلسله مطالب «قانون» درباره آرایش سیاسی در کشورهای حوزه خلیج فارس/ 4

تنش های درون خاندانی آل سعود را بشناسیم

باتوجه به اینکه آل سعود از از شاخه متعددی تشکیل شده ، رقابت در میانشان طبیعی است. بنابراین در این مطلب به دلایل پیدایش تنش های درون خاندانی می پردازم.

قانون- نفیسه میرگلوی بیات / کارشناس حوزه کشورهای عربی

در گفتار قبلی سلسله مراتب پادشاهی خاندان آل سعود از استعمار تا استقلال بیان شد. این استقلال، سلطنت مطلقه دیکتاتوری را پی ریزی نمود بصورتی که قدرت و فرمانروایی این کشور تا امروز بدست این خاندان رهبری می شود.  باتوجه به اینکه آل سعود از از شاخه متعددی تشکیل شده است لذا طبیعی به نظر میرسد که رقابت هایی درمیانشان پدید آید بنابراین در ابتدا به معرفی کامل این خاندان و سپس دلایل تنش های درون خاندانی می پردازم.

شاخه های فرعی و اصلی خاندان آل سعود:

1.از شاخه های فرعی که از جد بزرگ  این خاندان می باشد اما نقش سیاسی را در جامعه سعودی ایفا نمی کنند منسوب به«مقرن بن مرخان بن ابراهیم» هستند و از فرزندان سعود بن محمد بن مقرن به حساب نمی آیند.

2.شاخه های فرعی مرتبط با «سعودبن محمدبن مقرن» پدر امام محمد بن سعود بنیان گذار حکومت اول سعودی که عبارتند از: آل محمد بن سعود –آل ثنیان- آل مشاری و آل فرحان.

3.شاخه های فرعی مرتبط به «امام ترکی بن عبدالله بن محمد بن سعود»، بنیان گذار حکومت دوم سعودی که عبارتند از: آل جلوی، آل ترکی و آل فیصل. از دو شاخه اخیر نیز آل عبدالرحمن بن فیصل و ال سعود بن فیصل «سعود الکبیر» و ... نشأت می گیرد.

آنچه خاندان سعودالکبیر را به خاندان آل سعود پیوند می دهد زنی به نام «نورا» است که خواهر عبدالعزیز و همسر سعودالکبیر بوده است. نورا نزد عبدالعزیز از سایر خواهرانش عزیزتر بود و به همین دلیل تلاش داشت تا جایگاهی برای خاندان آل کبیر در قدرت جستجو شود.

«آل جلوی» یکی از شاخه های فرعی با نفوذ در خاندان آل سعود است، اینان از نسل جلوی برادر کوچک تر فیصل جد عبدالعزیز هستند. فرزندان جلوی در هنگام مقابله ابن سعود با عشیره سعودالکبری از هم پیمانان ابن سعود بودن و در فتح ریاض به سال 1902شرکت داشتند. جد آنان «جلوی» جانشین ابن سعود در فرماندهی ارتش بود ودر تصرف منطقه شرقیه جزیره العرب همکاری نمود. این خاندان امروز بخش شرقی عربستان سعودی را در کنترل دارند.

اختلافاتی که در گذشته بین آل جلوی و دو خاندان دیگر یعنی السدیری و آل ثنیان روی داد، یکی از بارزترین اختلافات درون خاندان آل سعود به شمار می آید. آل جلوی معتقد بودند که بعد از ترور فیصل، نوبت آنهاست که سمت پادشاهی سعودی را برعهده گیرند. پس از آنکه خالد در سال 1982 درگذشت، علاقه و تمایل به باقی ماندن در ساختار قدرت در خانواده آل جلوی کاهش یافت و به همین دلیل اعضای این خانواده تمایلی به کسب کرسی های قدرت از خود نشان نمی دهند.

4.شاخه های اصلی مرتبط به فرزندان و نوادگان ملک عبدالعزیزبن عبدالرحمن، بنیان گذار حکومت سوم ال سعود می باشد که در حال حاضر ملک سلمان بر منصب پادشاهی عربستان حکم فرمایی می کند.. به این گروه از شاهزادگان لقب «والا حضرت» اطلاق می شود.

جناح های درون خاندانی

از آنجا که رقابت های درونی ما بین فرزندان و نوادگان ملک عبدالعزیز وجود داشته، لذا سه جناح اساسی در درون این خاندان شکل گرفته است:

1.جناح سدیری ها: این جناح یکی از بانفوذترین شاخه اصلی خاندان آل سعود است. السدیری قبیله ای عرب است که از طریق یکی از رهبران خود به نام احمد بن محمد السدیری با خاندان حاکم ارتباط پیدا نمود. او از اولین حامیان و یاوران ملک عبدالعزیز بود و ابن سعود با دختر وی که «حصه» نام داشت ازدواج کرد. حاصل این پیوند زناشویی، چند دختر و هفت پسر بود که به 7 شاهزاده سدیری مشهور شدند.

این جناح متشکل از فهد پادشاه سابق؛ سلطان بن عبدالعزیز، ولیعهد و وزیر دفاع متوفی؛ عبدالرحمن بن عبدالعزیز، قائم مقام سابق وزیر دفاع؛ نایف بن عبدالعزیز، ولیعهد و وزیر کشور متوفی؛ ترکی بن عبدالعزیز، معاون اسبق وزیر دفاع؛ سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه فعلی؛ و احمد بن عبدالعزیز، وزیر کشور برکنار شده است.

حمایت این گروه از فیصل در جدال علیه قدرت طلبی ملک سعود، یکی از عوامل اساسی در موفقیت این گروه به شمار می آمد. علی رغم درگذشت دو ولیعهد این کشور یعنی امیر سلطان و امیر نایف منتسب به این جناح در فاصله کمتر از هشت ماه، این جناح همچنان ارکان اصلی قدرت را در عربستان در اختیار دارند و مناصب حساس کشور را میان خود و فرزندان خویش تقسیم کرده اند.

2.جناح شمری ها یا جناح ملک عبدالله: ملک عبدالله که به دنبال درگذشت فهد به عنوان پادشاه انتخاب شد، در رأس این جناح قرار دارد. وی برادر تنی ندارد و مادرش(فهده بنت عاصی الشمر) از قبیله بسیار بزرگ و با نفوذ در شمال عربستان به نام شمر می باشد که دشمنان قدیمی قبیله ابن سعود هستند. ملک عبدالله علاوه بر آنکه علاقه خاصی به مسائل داخلی نشان می دهد، بخش قابل توجهی از اوقاتش را با رهبران قبایل صرف می کند. اصولاً ملک عبدالله مدافع  ارزش های قبیله ای و متمایل به تطبیق آن با یک ناسیونالیسم مدرن ولی با رویکرد محافظه کارانه می باشد.

وی گروهی از شاهزادگان شاخه های فرعی آل سعود و تکنوکرات ها را اطراف خود گرد آورده و گارد ملی سعودی را تأسیس و به سلاح های سنگین و مدرن مجهز کرده است. از وظایف مهم این گارد حمایت از تاج و تخت و سلطنت عربستان است.

عبدالله پس از رسیدن به قدرت با تقویت هم پیمانی خود با شاهزادگان همسو و برادران ناتنی غیرسدیری خود از یک سو و گماردن فرزندان خود به مسئولیت های مهم، به تقویت جایگاه و موقعیت طرفداران خود در ساختار قدرت آتی کشور اقدام نمود. عبدالله با انتصاب فرزندانش به ریاست گارد ملی و عبدالعزیز به قائم مقامی وزارت خارجه نشان داد که به دنبال تثبیت جایگاه فرزندان خود در ساختار قدرت عربستان است.

عبدالله تا مدت ها رهبری جناح ضد آمریکایی را در خانواده سلطنتی نیز برعهده داشته و برخورد وی پس از رسیدن به تخت پادشاهی نسبت به همکاری و روابط نزدیک تر ا واشنگتن، حاکی از تعدیل در مواضع او می باشد

فرزندان و نوادگان عبدالله، شاهزاده مشعل بن عبدالعزیز، رئیس شورای بیعت؛ عبدالله بن عبدالعزیز، مشاور پادشان؛ مقرن بن عبدالعزیز، مشاور ارشد پادشاه(جانشین ولیعهد)  و رئیس سابق سازمان اطلاعات خارجی و مشاری بن سعود، امیر منطقه باحه از دیگر چهره های برجسته حامی جناح غیرسدیری ها به شمار می روند.

3.جناح فرزندان فیصل: فرزندان ملک فیصل برخلاف جناح یاد شده، فاقد تشکیلات و سازماندهی هستند، اما مسئولیت برخی پست های مهم سیاسی و امنیتی را برعهده دارند که از آن جمله می توان به سعود بن فیصل، وزیر خارجه؛ خالدبن فیصل، امیر منطقه مکه مکرمه؛ و ترکی بن فیصل؛ رئیس اسبق سازمان استخبارات و سفیر سابق عربستان در انگلیس اشاره کرد.

این جناح را بیش از شصت تن از نوادگان عبدالعزیز به وجود آورده اند که اعضای آن عموماً تحصیلکرده در آمریکا و اروپا هستند و نفوذ قابل ملاحظه ای را در ساختار سیاسی عربستان دارند. این جناح سعی دارد به عنوان پلی میان سدیری و ملک عبدالله عمل کند.

اختلافات موجود میان این سه گروه عمده نیست، اما در مواقع حساس این اختلافت به گونه ای حاد ظاهر شده و با تغییراتی در سطح بعضی مقامات خاتمه می یابد.

همچنین از دهه شصت میلادی تاکنون، جناح ها و گروه های فرعی دیگری از هم پیمانی و ائتلاف میان فرزندان و یا نوادگان عبدالعزیز شکل گرفته که بعضاً از صحنه سیاسی و بازی قدرت رانده شده اند. گروه شاهزادگان آزاد، فرزندان ملک سعود، گروه سه گانه سدیری ها (این گروه مرکب از فرزندان عبدالعزیز به نام های سعد، مساعد و عبدالمحسن و مادر آنها جوهره بنت سعد السدیری است) و فرزندان ملک فهد از مهم ترین آنها به شمار می آیند.

تنش های درون خاندانی آل سعود:

با مرگ عبدالعزیز، اولین تنش های درون خاندانی آل سعود نمایان شد؛ چرا که بعد از او  سعود بن عبدالعزیز بنیانگذار عربستان سعودی به اریکه قدرت رسیدو 11 سال بر این منصب پادشاهی کرددر حالی که دیگر شاهزادگان که مخالف با پادشاهی وی بودند به رهبری امیر فیصل بن عبدالعزیز او را از این منصب خلع کردند، بنابراین بدین شکل دیگر شاهزادگان که اسامی آنها بطور کامل در نوشتار قبلی ذکر شد یکی پس از دیگری بر سلطنت سعودی را در اختیار گرفتند؛ در نهایت برخی تنش های درون خاندانی ال سعود به اوج خود رسید.

اکثر پژوهشگران مسائل عربستان سعودی اعتقاد دارند که دلیل اصلی تضادهای درون خاندانی به نوع تصمیم گیری های ملک عبدالعزیز باز می گردد، با توجه به طایفه ای و قبیله ای بودن کشور عربستان و تاثیر این قبایل در رسیدن  قدرت ، ملک عبدالعزیز با به  قدرت رسیدن خود در حکومت،جهت تثبیت این جایگاه، با قبایل بسیاری پیوند سببی برقرار کرده و با دختران رووسای چندین قبیله مشهور و به نام ازدواج کرد که مهمترین ازدواج وی با قبیله سدیری صورت گرفت زیرا که شیخه حصه همسر عبدالعزیز بعد ها به یکی از با نفوذترین زنان دربار آل سعود تبدیل شد.

از طرفی دیگر عربستان، کشوری است که با اتفاق نظر تمامی خاندان، یک پادشاهی منتخب و به قدرت می رسد لذا اگر پادشاهی بخواهد با سیاست پادشاهی اش، اعتبار خاندانش را به زیر کشد بلافاصله وی را از سلظنت برکنار خواهند کرد.

و همچنین با مرگ پادشاه فعلی عربستان که آخرین فرزند ابن سعود است، فرمانروایی برای نخستین بار از آن کسی می شود که رابطه پدر و پسر مستقیمی با ابن سعود ندارد بنابراین اختلافات درونی میان نوادگان این سلطنت امری ممکن می باشد و در بدترین شرایط ممکن احتمال می رود که پایه های بنایی عربستان که ابن سعود آن را بنیان نهاده است سست گردیده و ختی به نظر می رسد که این کشور به سال های قبل از اتحاد و استقلال بازگرددو پادشاهی اش به چندین تکه تقسیم گشته بطوری که هر تکه، تحت فرمانروایی یکی از جنگ سالاران خواهد بود

بنابراین با وجود این دلایل، رقابت های درون خاندانی درباری که مرکب از 6000 هزار شاهزاده است، تقریبا طبیعی به نظر میرسد اما اینگونه احساس می شود که این شکاف ها در نهایت دربار آل سعود را به سمت یک رویای جدی درون خاندانی سوق خواهد داد.

 

عضویت در کانال تلگرام قانون

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.