انتخاب تاریخ:   /  /   
<stylestyle ویژه‌نامه بی‌قانون منتشر شد آسیاتک قانون بچه‌ها نیشخط پایگاه جامع اطلاع رسانی صنعت فولاد ایران
اقتصاد
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
خدمات ویژه برترین اپراتور ارتباطات ثابت کشور به اعضای خانه کارگر
اخلاق حرفه ای، گم‌شده مهندسی!
مجلس با «سهميه‌بندي بنزين» مخالفت كرد
حداقل دستمزد کارگران باید ۳ میلیون و ۷۵۹ باشد
وعده جذاب دولت براي خانه‌دار كردن پنج دهك جامعه
پیشنهاد افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی برخي حقوق‌ها
مشاغل نجات‌بخش
بخش کشاورزی و ضعف رسانه‌ای
مزد بلاتكليف!
ركورد طلايي!
حفظ دارایی در گرو جلوگیری از زیان ساز بودن
سهام ؛ ارزش واقعی یا ذاتی؟
حاشیه ادامه‌دار چک‌ها
رئیس سازمان شیلات ایران برکنار شد
وزارت صادرات یا وزارت بازرگانی
فرصت های صندوق های سرمایه‌گذاری مشترک
رانت اطلاعاتی، مفسده ای که جرم تلقی نمی‌شود
راه سوء‎استفاده واردکنندگان از ارز دولتی بسته شد
اشتغال چرمی!
تعيين تكليف برای پیش‌خریدها
سياسي كاري با دستمزد کارگران
بازار نفت در سه ماهه اول ۲۰۱۹ به تعادل می‌رسد
پاسخ به ماجراي ممانعت بانك‌مركزي از كاهش نرخ ارز
پیامک «یارانه شما قطع شد» جعلی است
هشدار نسبت به افزايش تحريم‌هاي آمريكا
سهم نفت در بودجه باید به صفر برسد
بودجه 98 مغایر با احکام برنامه ششم توسعه است
قیمت جهانی طلا کاهش یافت
بازار كساد طلاي سياه
فشارهای کمرشکن، حقوق‌های اندک!
لزوم راه‌اندازي ديپلماسي هوانوردي
سامانه‌های "سرکاری" سازمان تامین اجتماعی و سردرگمي مردم!
معرفي مقصر اصلي وجود تورم
سالانه حدود ۸۰۰ هزار زوج جوان به مسکن جدید نیاز دارند
اقدامی بیات
بحران گوشت‌هاي سلطنتي!
جهنم اجاره ‌نشینی
قیمت بنزین و گازوئیل در سال ۹۸ افزایش نمی‌یابد
كارگران زير ضرب زندگي
وعده‌اي كه وابسته به كمك دولت است
پيشتازي گازي ايران
بازار بي تحرك مسكن
پروازهاي نجومي!
طرح سهمیه‌بندی بنزین مردم را فقیر می‌کند
هشدار يك نماينده مجلس درباره آينده ناخوشايند خودروسازي
ارزش پول ملی یک سوم کاهش یافته است
طلا به بالای ۱۳۰۰ دلار صعود خواهد کرد
خبرهای خوبی بانك مركزي درباره کسب وکارهای نوپا
وام 25 ميليوني به دانشجويان صنعتي شريف
تزريق نجومي به صنعت خودرو
بیشتر
کد خبر: 60911 | تاریخ : ۱۳۹۶/۸/۲۹ - 13:06
بی برنامگی برای طلای سياه
پیش‌بینی قیمت نفت و وضعیت بازار جهانی در آینده بررسی شد

بی برنامگی برای طلای سياه

کشورهای تولیدکننده و تجار نفت، سرمايه‌ها را به بخش فناوري منتقل کرده و با هزينه بسیار كمتري نسبت به ایران، نفت را توليد مي‌كنند

قانون- فاطمه گنج كريمي

در حالی طلای سياه این روزها به اوج خود نزدیک شده که پیش‌بینی‌های متفاوتی برای آینده نفتی دنیا مطرح می‌شود و این صحبت‌ها هر روز رنگ تازه‌تري به خود مي‌گيرند؛ به‌گونه‌اي كه اين اواخر بلومبرگ اعلام كرده كه قیمت نفت تا قبل از کریسمس به 80 دلار در هر بشکه می‌رسد. از سوی دیگر برخی کارشناسان داخل کشور، اعتقادی به این پیش‌بینی‌ها ندارند و معتقدند که بازیگران عرصه سیاست شاید باعث ایجاد تحولاتی در قیمت نفت شده و نرخ آن را با نوساناتی همراه کنند اما این تغییرات اگر رقم بخورد، ماندگار نخواهد بود و دولتمردان ایرانی نباید دل خود را به اظهارنظرهای بازیگردانان حوزه نفت خوش کنند. البته در این میان، تنش‌های اقتصادی که به وجود آمده ،تاثیراتی در افزایش نرخ نفت داشته است؛ برای مثال بالاگرفتن تنش میان عربستان سعودی به‌عنوان بزرگ‌ترین تولید کننده نفت اوپک با برخی همسایگان خود، موجب افزایش قیمت نفت به بیش از 60دلار در هر بشکه شده که این جهش قیمت برای اولین بار از سال 2015میلادی اتفاق ‌افتاده است. در هفته‌های گذشته نیز به دلیل کاهش تولید نفت اوپک و برخی از غیر اوپکی‌ها، در راستای باز گرداندن مجدد توازن به بازار نفت و کاهش عرضه بیش از حد، قیمت نفت افزایش پیدا کرده است. با این تفاسیر، عده‌ای معتقدند که آمریکا و عربستان از افزایش قیمت نفت استقبال می‌کنند زیرا آمریکا نقشه‌هايی برای نفت کشیده است و قصد دارد بازیگردانی و قدرت نفتی دنیا را به دست بگیرد. اين روزها دولت‌آمریکا سعي دارد با از میان برداشتن موانع سرمایه‌گذاری در صنعت نفت و اجازه حفاری چاه نفت در بخش بیشتری از آمريكا، توان تولید کشور را افزایش دهد و خود را به‌عنوان کشوری که نه تنها از نظر اقتصادی جایگاه اول را دارد بلکه یک صادر کننده بزرگ نفت است نيز معرفی کند. در این صورت تقابل با کشورهای خاورمیانه و حذف شدن نفت آن‌ها از بازار نمي‌تواند ديگر قیمت را در سطح جهان متاثر کند.

درآمد نفتی ایران تا ۲۰ سال آینده

سناریوهای زیادی در خصوص آینده اقتصاد ایران و تولید نفت به میان می‌آید که خوشبینانه‌ترین حالت آن، افزایش ظرفیت تولید نفت ایران با شیب ملایمی در دهه‌های آتی است که تا قبل از سال ۲۰۲۰ و ۲۰۳۰ به ترتیب به چهار و ۴.۴ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. البته اگر پروژه‌های افزایش ضریب بازیافت به طور کامل اجرایی شوند،‌ به صورت بالقوه شاهد تداوم این روند تا سال ۲۰۴۰ خواهیم بود. براساس برآوردهای سازمان اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) از قیمت نفت خام به‌عنوان ارقام مبنا، انتظار می‌رود ناخالص درآمد سالانه‌ ایران از فروش نفت خام تا اواسط دهه بعدی به سطح سال‌های ۲۰۱۱ و 2012 خود یعنی در حدود ۱۵۰ میلیارد دلار (با فرض ثبات دلار سال ۲۰۱۶ ) برسد. با این وجود درآمد نفتی این کشور هنوز به طور تقریبی ۳۰ درصد از درآمد دولت و بیش از ۲۰ درصد از ارزش افزوده ناخالص واقعی را تشکیل می‌دهد.

حرکت به سمت دوره جدید

علاوه بر پیشرفت اخیر در متغیرهای اساسی بازار انرژی در جهان که تاثیر معکوسی بر اقتصادهای وابسته به نفت گذاشته است، ایران (با وجود داشتن ذخایر وسیع) با موانع قابل توجهی برای افزایش تولید نفت خام خود در میان‌مدت و بلندمدت روبه‌رو بوده است. با تولید بیش از ۷۲ میلیارد بشکه نفت تاکنون، صنعت نفت ایران به سمت دوره جدیدی در حرکت است که در آن جبران کاهش طبیعی در میادین بالغ آن ‌فقط از طریق استخراج نفت از منابعی که به آسانی قابل بازیافت نیستند (مانند نفت سنگین، EOR و آب ژرف) امکان پذیر است. با استفاده از برآوردهای سازمان اطلاعات انرژی آمریکا از قیمت نفت خام، انتظار می‌رود تا درآمد ناخالص سالانه ایران از فروش نفت خام، در اواسط دهه‌ بعدی، به سطح سال‌های ۱۲ -۲۰۱۱ یعنی ۱۵۰ میلیارد دلار (با فرض ثبات دلار سال ۲۰۱۶) برسد.

نیازمندی به فناوری‌های نوین

از آنجایی که ایران، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت و گاز به شمار‌ می‌آید اما هنوز پیشرفتی در حوزه تکنولوژی در این بخش‌ها حاصل نشده، اکنون صنعت نفت و گاز ایران به شدت نیازمند جذب فناوری نوین و سرمایه خارجی است. برای نیل به این هدف، دولت ایران در نظر دارد تا از طریق ارائه حدود ۵۰ پروژه نفتی و گازی به سرمایه‌گذاران خارجی و شرکت‌های نفتی بین‌المللی، برای صنایع بالادستی خود در برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی رقم ۲۰۰-۱۵۰ میلیارد دلار سرمایه جذب کند. از این‌رو سرمایه‌گذاری در این بخش بهتر از گذشته پیش می‌رود اما هنوز به حالت مطلوب خود نرسیده است و سنگ‌اندازی‌هایی در این زمینه صورت می‌گیرد. حالا مانند دیگر کشورهای صادرکننده نفت در خاورمیانه، اقتصاد ایران نیز به شدت به مصرف نفت و فرآورده‌های آن وابسته است؛ به همین‌دليل باید تغییراتی در حوزه سیاست‌گذاری‌ها و توسعه فناوری‌ها انجام شود.


ايران از تكنولوژي و سياست نفت عقب افتاد
محمود خاقاني/ كارشناس ارشد نفت و انرژي

به اعتقاد بنده با توجه به تحولاتي که در بازار نفت در حال رخ دادن است، شايد در آینده شاهد تغييرات قابل توجهي نسبت به اتفاقاتی كه تاكنون تجربه كرديم، باشیم. اكنون بعضي معتقدند كه افزايش قيمت نفت به دليل بازي‌هاي است كه عده‌اي در بازار انجام می‌دهند و به هر دليلي، قيمت را افزايش داده‌اند اما واقعيت‌هاي عرضه و تقاضا و اصول بازار نشان‌ می‌دهد که قيمت نبايد به اين سطح برسد. در همين حال نگراني‌هاي برخي كارشناسان، مستقل از سياستي است كه رييس جمهور آمريكا بعد از رقص شمشير با شاه عربستان در اواخر ماه ژوئن گذشته اعلام كرد. او گفت سياست انرژي آمريكا تسلط و كنترل بر بازار است. به این ترتیب ترامپ قصد دارد با نفت آمریکا و عربستان بازار را در دست بگيرد. بنابراين تحولاتي كه اكنون در عربستان اتفاق افتاده، نوعي كودتاست که با حمايت آمريكا صورت گرفته و بحرانی که در منطقه ديده مي‌شود، ناشی از این مسائل است. این موضوع حتی نگراني برخي كشورهاي اروپايي همچون انگليس را به دنبال داشته و مشخص نيست كه در حال حاضر پشت پرده اهداف افزايش قيمت نفت چیست. می‌توان گفت که يكي از اهداف مهم، حفظ نقش دلار در تجارت نفت است. در این میان، ايران و روسيه اقداماتي در راستای مبادلات با ارزهاي ملي و يا معاوضه نفت و انرژي انجام داده‌‌اند و برخي كشورها، حداقل راجع به آن حرف زدند. بر همين اساس ما با عراق نيز توافق كرديم تا معاوضه نفت داشته باشيم. اين‌ عوامل ممكن است نقش دلار را در تجارت نفت ضعيف كند و نگراني قابل توجهي را براي دولت ترامپ به وجود آورد. بنده به عنوان يك كارشناس اعتقاد دارم كه جمهوري اسلامي ايران همچنان بايد برنامه‌ريزي‌هاي اقتصادي را در مسيري هدايت كند كه لطمه‌ای از کاهش قیمت نفت نبیند.

به ‌گونه‌اي‌که برنامه‌ریزی‌های خود را بر اساس نفت زير 50 دلار بچیند و دولتمردان نبايد فريب اين افزايش‌هاي صوري و كوتاه مدت در بازار را بخورند. با این تفاسیر هنوز معتقدم كه قيمت نفت به زير 50 دلار سقوط خواهد كرد. البته این اتفاق طبيعي است زیرا اکنون داعش از صحنه جنگ‌ها در عراق و سوريه خارج شده و به شکلی شكست خورده و از هم پاشيده است؛ يعني عده‌ای كه به دنبال كنترل صنعت نفت عراق و سوريه از طريق داعش بودند، ديگر از ميدان بيرون رفتند. به اين ترتيب در آينده توليد نفت عراق، سوريه، مصر و بسياري مناطق ديگر افزايش پيدا خواهد کرد و این کشورها به بازار ورود پیدا می‌کنند؛ به همین ‌دليل عرضه كاهش پيدا نمي‌كند. گفتنی است که این پیش‌بینی‌ها مطابق با سياست‌هاي حاكم بر منطقه و اصول بازار است. در این میان سرمايه‌گذاري‌ها نیز به دليل افت قيمت نفت، كمرنگ شد. زماني كه قيمت نفت پايين مي‌آيد، سرمايه گذاران به دلیل قيمت پايين نفت رغبتي به سرمایه گذاری نشان نمي‌دهند؛ بنابراین میزان سرمايه‌گذاري‌ها کاهش پیدا می‌کند.

اما کشورهایی كه در تجارت و توليد نفت فعاليت دارند، یعنی همان شركت‌هاي بزرگ چند مليتي، این وضعیت را به خوبی می‌شناسند و مي‌دانند كه چگونه بايد در صحنه باقي بمانند و به همين ‌دليل به دنبال پيشرفت و افزايش تكنولوژي و كاهش هزينه‌هاي توليد هستند. اين مساله از جمله نقطه ضعف‌هايي است كه در ايران با آن مواجه هستیم. ما هیچ‌گاه به افزایش تکنولوژی در حوزه انرژی و کاهش هزینه‌ها توجه و اعتقاد نداشته‌ایم. هزينه توليد ما در برق، نفت و گاز بسيار بالاست زيرا از تكنولوژي روز استفاده نمي‌شود. آن‌ها سرمايه‌ها را به بخش فناوري منتقل كردند و با هزينه بسیار كمتري نسبت به ایران، نفت را توليد مي‌كنند. از سوی دیگر، همراه با پيشرفت تكنولوژي، انرژي‌هاي خورشيدي، ‌بادي و غيره نیز جايگزين شده و این بخش در حال اقتصادي شدن است.


بنابراين نقش نفت در جهان در حال ضعيف شدن است اما نقش گاز پر رنگ می‌شود.اينجاست كه ايران بايد ديپلماسي انرژي جديدي را بررسي و تعريف كند. اينكه اكنون دولتمردان به طور ناگهاني تصميم گرفتند كه بخش برق وزارت نيرو را به وزارت نفت منتقل كنند و اسم وزارت انرژي را بر آن بگذارند و وزارتخانه ديگري با اسم آب و فاضلاب و امثال آن ايجاد كنند، حكايت از آن دارد كه ايران هنوز برنامه كلانی براي صنعت انرژي خود ندارد و در سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری‌ها به شکل سليقه‌اي عمل مي‌شود.

برای مثال گروهي اظهار نظر مي‌كنند و حرف‌هاي خود را به كرسي مي‌نشانند و اتفاقی همچون ادغام وزارت صنعت، معدن و تجارت به وقوع می‌پیوندد و سپس عده‌ ديگري مي‌آيند و مي‌گويند وزارتخانه‌ها را از ‌يكديگر جدا كنيم. با این وجود، حالا وقت آن رسیده که سازمان برنامه و بودجه سياست‌هاي كلان را تعريف كند تا اين تصمیم‌گیری‌ها دیگر به افراد وابسته نباشد. سرمايه‌گذاري ایران روي نفت است و اقتصاد، روي نفت مي‌چرخد و اخبار مربوط به افزایش و یا کاهش قیمت نفت و تنش‌های سیاسی، جو خاصي را در کشور برقرار مي‌كند. در حال حاضر نفت در ایران، سياسي شده است‌كه بايد ابتدا به سمت غيرسياسي كردن صنعت نفت و انرژي پیش برویم وروند اقتصادي به آن ببخشیم و آن را اقتصاد انرژي بنامیم. ديگران به این وسیله نمی‌توانند در اين زمينه به ایران زوربگويند و به دنبال تحريم‌های جديد باشند. باید واقعيت‌هاي اقتصادي را مدنظر قرار بدهيم، نه اينكه با اهداف نفتي و روزمرگي روزگار بگذرانيم. در مساله سرمايه‌گذاري در ايران پس از برجام آن‌قدري كه بی‌تدبیری‌ها تاثیر داشته، دشمنان ایران تاثیر نداشته‌اند. دشمن در بسياري از جاها كم آورده است و ما خودمان بد عمل کرده‌ایم. متاسفانه باب انتقاد از برخي نهادها و حتي قوه‌هاي مقننه، مجريه و قضايیه باز است زیرا در بسیاری موارد درست عمل ‌نكرده و بهانه‌هايی مطرح می‌کنند.

با این حال، باید عقلاني تصميم گرفت زیرا این اتفاقات، تبليغات منفي عليه ايران را افزايش می‎دهد و با توجه به اینکه افكارعمومي دنيا ، نقش بسيار مهمي در سرمایه‌گذاری‌ها ایفا می‌کنند، باید در این خصوص مراقب تصمیم‌گیری‌ها و سخت‌گیری در وظایف‌مان باشیم. افكار منفي عليه ایران‌وجوددارد و سرمايه‌گذاران براي ورود به ايران واهمه دارند. از جمله اعتراضاتی که در این میان مطرح می‌شود، این است که چرا وقتي فردی را به جرم جاسوسي دستگیر کردیم، آن را علني نمي‌کنیم تا بقيه عبرت بگيرند. از طرفی عده‌اي در ايران هستند که قدرت دارند و آن‌ها اعتقادی به توسعه توليد، اشتغال و سرمايه گذاري ندارند؛ بنابراین تمام مشکلات در داخل كشور است. اینجاست که باید بگوییم از ماست كه برماست!

 

عضویت در کانال تلگرام قانون

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.