انتخاب تاریخ:   /  /   
<stylestyle ویژه‌نامه بی‌قانون منتشر شد آسیاتک قانون بچه‌ها نیشخط پایگاه جامع اطلاع رسانی صنعت فولاد ایران
قضایی
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
هرج و مرج در زندان اوین، پس از خودکشی یک زندانی در بند روحانیت
جزييات شكايت دادستاني از وزير روحاني
ایران و اقلیم کردستان کمیته تبادل زندانیان تشکیل دادند
دخالت افراد غیرمتخصص در امور قضایی غیرقابل قبول است
آزادی 15 محکوم به قصاص با رضایت اولیای دم
شکایت سید محمد خاتمی از کریمی قدوسی
شكايت دادستاني عليه دو نماينده براي نطق در مجلس
تشريح پرونده حسين‌فريدون، شريعتمداري و حسن‌عباسي
محدودیت حق بر اشتغال و پدیده‌ درهای چرخان
محدودیت حق بر اشتغال آقازاده‌ها، به استناد منفعت عمومی مردم
ترک همدانی مشمول عفو رهبری قرار گرفت و آزاد شد
سخنان اژه‌اي درباره مرتضوي و رييس جديد دستگاه قضا
چرخش شغلی از قضاوت به وکالت
بهترين شيوه كنترل زندانيان
چالش انتخاب شهرداران در بزنگاه اقدامات خلاف قانون
بطلان عقد رهن به جهت نبودن دین در حقوق ایران
استفاده از ظرفیت های دعاوی حقوقی درمقابل نقض برجام
سندهایی با دو مر جع ثبت
جزئیات عفو گسترده زندانیان دوشنبه اعلام می‌شود
تاييد ممنوع‌الخروجي يك مقام ارشد دولتي
نكاتي كه بايد در زمان تنظيم قرارداد بدانيم
سكه هاي سلطان سكه چه شد؟!
تكذيب حكم اعدام شهردار پيشين كرج
رييس سازمان خصوصي‌سازي ممنوع الخروج شد
حبس سرباز خواب‌آلود براي شلیک به سربازي دیگر
رييس قوه‌قضاييه دلايل حمله به دستگاه قضا را تشريح كرد
مقصران حادثه دانشگاه آزاد معرفي شدند
خطر تبدیل ارزش علم به ضد علم
نشاط اجتماعی با محوریت حقوق زنان
عقب نشینی آمریکا از سوريه فرار رو به جلو است
تحلیلی حقوقی بر خویشاوندگرایی در مشاغل دولتی
نماینده‌ هتاک یا هتاکی به نماینده
داوری و کاهش اطاله دادرسی
حمايت مشروط رييس‌قوه قضاييه از حبس زدايي
زنان اسير پنج‌گانه خشونت
نمايندگان مجلس پرسشگر گراني‌هاي بي‌رويه باشند
تایید محکومیت‌های اسفندیار رحیم مشایی
حق از ياد رفته
سرنوشت اموال سلطان سكه چه شد؟
بررسي مشکلات آب مجتمع ندامتگاه تهران بزرگ
شرمساري جهـاني
پيش‌بيني رهبر انقلاب درباره حوادث فرانسه
يك حكم اعدام ديگر تاييد شد
قبولی ۳۸ مددجوی زندان‌های تهران در آزمون‌های سواد آموزی
بازرسی دوره‌ای از دادسراهای تهران
دستگیری ۴ متهم در رابطه با حادثه تروریستی چابهار
نباید خودمان را در معرض پولشویی قرار دهیم
آیین‌نامه مربوط به دادگاه‌های ویژه اقتصادی ابلاغ شد
وزارت اطلاعات دستگاه‌های اقتصادی را رصد کند
قانون اصلاح قانون صدور چک،راهگشا خواهد بود؟
بیشتر
کد خبر: 71444 | تاریخ : ۱۳۹۶/۱۲/۵ - 13:04
رأفت اسلامی ،روح قانون است
بازخوانی حقوقی برخورد با موارد کشف حجاب در معابر عمومی

رأفت اسلامی ،روح قانون است

ویديوی برخورد یک‌ضابط قضایی با دختری جوان باعث شد تا در چندروز اخیر قدری چهره نیروی‌انتظامی مخدوش شود. لگدزدن، به‌خودی‌خود امری ناپسند و حتی مجرمانه تلقی می‌شود...

قانون- مهرشاد ايماني

ویديوی برخورد یک‌ضابط قضایی با دختری جوان باعث شد تا در چندروز اخیر قدری چهره نیروی‌انتظامی مخدوش شود. لگدزدن، به‌خودی‌خود امری ناپسند و حتی مجرمانه تلقی می‌شود؛ حال وقتی چنین برخوردی از سوی یک‌ضابط قضایی صورت می‌گیرد، نمی‌توان به‌راحتی از کنار آن گذشت. اگر عمل کاشفان حجاب غیرقانونی است -که بر اساس ماده638 قانون مجازات اسلامی این‌گونه است- باید با متهم به روش معقول، قانونی و اسلامی رفتار کرد؛ نه‌آنکه شخصی که وظیفه برقراری امنیت اجتماعی را برعهده دارد با یکی از نوامیس این خاک این‌گونه برخورد کند. در حقیقت خیل عظیم شهدا، خون خود را ضامن امنیت مردم این مرزوبوم کردند تا لگدی به‌ناموس این خاک وارد نشود؛ حال عجیب است که یک‌مامور انتظامی با هموطن خود چنین می‌کند. دیگر آنکه بر اساس قانون، نمی‌توان مدافع کشف حجاب بود یا دست‌کم تا زمانی که قانون، از طریق مجلس تغییر نکرده است، نباید از عملی دفاع کرد اما می‌توان از خشونت گسترده اجتماعی انتقاد کرد. از سوی دیگر در روند رسیدگی به پرونده‌های این دختران جوان باید دانست که از حیث قانونی به‌هیچ‌وجه نمی‌توان عنوان مجرمانه متهمان کشف حجاب را به عنوان مجرمانه‌ای چون تشویق به فساد و فحشا تعمیم داد.

عدم تطابق فساد و فحشا با اعتراض به‌حجاب

«هوشنگ پوربابایی»، حقوق‌دان کیفری و وکیل دادگستری باور دارد که اگر قایل به ارتکاب جرمی در اعتراض‌های دختران معترض به حجاب باشیم، نباید آن را با سیاسی‌کاری تحلیل کنیم زیرا اگر روند قضایی به جای توجه به مفاد قانونی به‌سمت سیاست‌ورزی حرکت کند، حقوق ملت زایل می‌شود. این حقوق‌دان در گفت‌وگو با «قانون» گفت: «چندی است که دختران جوانی به‌نحوه پوشش در ایران اعتراض‌هایی کرده‌اند و به‌عنوان حرکتی اعتراضی در معابر عمومی با درآوردن روسری‌های خود، نقد خود را به منصه‌ظهور رسانده‌اند؛ و ضابطان دادگستری با ایشان برخورد کرده‌اند. به‌طور کلی بر سر این موضوع که بر اساس فقه اسلامی حدود و ثغور حجاب به چه‌میزان است، اختلاف‌نظرهای فراوانی وجود دارد. برخی فقها حجاب را یک‌حکم تاسیسی، بعضی دیگر حکم امضایی و برخی ناشی از سنت رسول اکرم(ص) و در آخر بعضی برگرفته از نص صریح قرآن کریم می‌دانند. در واقع میان فقهای شیعه و سنی اختلاف نظرهای گسترده‌ای وجود دارد که ما وارد بحث در خصوص آن اختلاف نظرها نمی‌شویم زیرا در تخصص ما نیست و باید فقها پاسخگوی چنین اختلاف نظرهایی باشند.  آنچه ما به‌عنوان حقوق‌دان باید بررسی کنیم، بحث قانونی چنین اعتراض‌هايی است. قانونگذار در تبصره ماده638 قانون مجازات اسلامی ایران مقرر داشته است: «هرکس در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به‌ عمل حرامی كند، علاوه‌بر کیفر عمل به حبس از 10روز تا دوماه یا به 74ضربه شلاق محکوم می‌شود و در صورتی که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نيست اما عفت عمومی را جریحه‌دار‌كند فقط به حبس از 10‌روز تا دوماه یا به 74ضربه ‌شلاق محکوم خواهد شد. تبصره: زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ‌ظاهر شوند به حبس از 10‌روز تا دوماه یا از 50‌هزار تا 500هزار ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد». در این ماده، مجازات کسانی که حجاب نداشته باشند، به صراحت مشخص شده است. عبارات و کلمات مصرح در ماده مذکور در مطابقت با عمل صورت گرفته است و جای هیچ‌تردید و ابهامی وجود ندارد. اگر افرادی بخواهند عمل اعتراضی دختران جوان را بر ماده دیگری منطبق کنند، به هیچ‌وجه قابل قبول نیست؛ یعنی در صورتی که برخی افراد ادعا کنند که عمل ایشان مطابق ماده639 است، مسیری غلط و مغرضانه را در پیش گرفته‌اند و ماده639 به هیچ‌وجه مطابق با عمل ارتکابی نیست». 

وی در توضیح ماده 639افزود:« این ماده مقرر می‌دارد: «افراد زیر به‌حبس از یک تا 10‌سال محکوم می‌شوند و در مورد بند الف علاوه بر مجازات مقرر، محل مربوطه به‌طور موقت با نظر دادگاه بسته خواهد شد: الف- کسی که مرکز فساد یا فحشا دایر یا اداره کند. ب- کسی که مردم را به فساد یا فحشا تشویق كرده یا موجبات آن‌را فراهم كند. تبصره: هرگاه بر عمل فوق عنوان قوادی صدق كند، علاوه‌ بر مجازات مذکور به حد قوادی نیز محکوم می‌شود». همان‌طور که ملاحظه می‌شود، این ماده ناظر به دو موضوع است؛ نخست توقیف مراکز فساد و فحشا و دوم برخورد با کسانی که مردم را به فساد و فحشا تشویق می‌کنند. می‌دانیم که در جهان کنونی چنین مراکزی به یکی از صنایع پردرآمد تبدیل شده اند و قانونگذار ایران نیز بر اساس اصول اسلامی و عدم وجود فساد و فحشا در جامعه، ماده‌ای صریح با مجازات سنگیني را برای مقابله با آن در نظر گرفته است. اما میان فساد و فحشا تفاوت وجود دارد. فحشای مقرر در این ماده ناظر به ارتزاق جنسی خلاف شرع است؛ به نحوی که دایرکننده قصد ارتکاب اعمال جنسی داشته باشد. به‌طور مثال مکانی را برای زنای افراد یا قوادی تاسیس کند. در گذشته نیز فاحشه‌خانه‌ها ناظر به همین موضوع بود. اما فساد دلالت بر مواردی مانند شرب خمر، قمار، توزیع فیلم‌های مستهجن و... دارد. سابقه این جرم به ماده211 قانون کیفر همگانی بازمی‌گردد که کلماتی مشابه با ماده639 قانون مجازات فعلی به‌کار رفته است. دیوان عالی کشور نیز در سال‌های 1328 و 1336 تاکید کرده است که مراکز فحشا به مکان‌هایی گفته می‌شود که فاحشه‌خانه تلقی شوند. دیگر آنکه جرم مقرر در ماده639 جرم به عادت است و باید در تحقق آن تکرار وجود داشته باشد. بی‌تردید از هر سو به قضیه نگریسته شود، نمی‌توان اعتراض مدنی به حجاب را –خواه درست یا غلط- داخل در اشاعه فساد و فحشا دانست. اگر در روند دختران دستگیرشده، دادستان یا بازپرس تلاش کنند که با سختگیری تمام ماده639 را به دستگیرشدگان منتسب کنند، خلاف اصل تفسیر مضیق و به نفع متهم در قوانین کیفری عمل کرده‌اند. 

علاوه بر آن جرم معترضان با نص ماده639 منطبق نیست. من تاکید می‌کنم که کار دادگاه تشخیص آگاهانه است. این امر بدون برتری‌دادنِ مصالح و نیروی قوای دولتی به‌دست می‌آید. کار دادگاه اتخاذ شیوه مصلحت‌انگارانه، سیاسی و تضمین منافع حکومت نیست. هیچ‌کس حق ندارد به‌دلیل برتری‌دادن مصالح سیاسی، روش‌هایی خلاف قانون را در نظر بگیرد. باید حقوق ملت در تمام ارکان قضایی رعایت شود. وظیفه دادگاه رعایت تطبیق عمل ارتکابی با شیوه‌های مقرر در قانون آیین دادرسی کیفری و جرم تعیین‌شده است. وظیفه دادگاه برابر کردن ملت و حکومت نیست و نباید به دلیل شیوه‌های مصلحت‌انگارانه حکومت، مواد قانونی را جابه‌جا و حقوق مردم را تضییع کند».

عدم تطابق اقدام علیه امنیت ملی و اخلال در نظم عمومی با اعتراض به‌حجاب

این وکیل دادگستری در پاسخ به این سوال که آیا بعضی جریان‌ها می‌توانند اعتراض‌های اخیر به موضوع حجاب را به اقدام علیه امنیت ملی و اخلال در نظم عمومی تعمیم دهند، اظهار کرد: «چنین دیدگاهی غلط است. بی‌حجابی در قانون مجازات اسلامی در جرایم علیه عفت عمومی جرم‌انگاری شده است؛ در حالی که جرایم علیه امنیت ملی و اخلال در نظم عمومی ذیل جرایم امنیتی آمده است. در خصوص اقدام علیه امنیت ملی، ماده610 قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد: «هرگاه دو نفر یا بیشتر اجتماع و تبانی كنند که جرایمی ‌برضد امنیت داخلی یا خارج کشور مرتکب شوند یا وسایل ارتکاب ‌آن را فراهم كنند، در صورتی که عنوان محارب بر آنان صادق نباشد، به دو تا پنج‌سال حبس محکوم خواهند شد».

این ماده ناظر به امنیت داخلی و خارجی است. بی‌حجابی یا به تعبیری کشف حجاب به‌هیچ‌وجه با مسائل امنیتی ارتباطی ندارد. مگر می‌‌شود که برداشتن یک روسری، امنیت داخلی یا خارجی ایران را به خطر اندازد؟ گفتن چنین ادعایی نیز بی‌ربط است. اقدام علیه امنیت کشور ناظر به مصادیقی مانند بمب‌گذاری، ترور و نظایر این‌هاست. اگر یک دختر جوان روسری خود را بردارد، نه به امنیت ملی و نه حتی به نظم عمومی بر‌می‌خورد. قانونگذار در ماده618 فوق‌الذکر مقرر می‌دارد: «هرکس با هیاهو و جنجال، حرکات غیر متعارف یاتعرض به افراد موجب اخلال نظم، آسایش و آرامش عمومی شودیا مردم را از کسب و کار باز دارد، به حبس از سه‌ماه تا یک‌سال و تا 74ضربه شلاق محکوم خواهد شد». یک‌عمل زمانی می‌تواند تحت عنوان یک‌جرم شناسایی شود که تمام ارکان آن جرم کامل باشد؛ به نحوی که اگر هریک از اضلاع جرم وجود نداشته باشد، نمی‌توان عمل ارتکابی را ذیل آن عنوان شناسایی کرد. از این‌رو بی‌حجابی فقط ذیل ماده638 قانون مجازات اسلامی می‌گنجد».

ضرورت قانونی بودن اعتراضات خیابانی

در پایان پوربابایی با اشاره به ضرورت قانونی‌بودن اعتراضات گفت: «نمی‌توان اعتراضات دختران جوان را ذیل اصل27 قانون اساسی تعبیر کرد زیرا این استدلال که چون در قانون اساسی به مقوله حجاب اشاره‌ای نشده پس دارای اهمیت نیست، قابل پذیرش نخواهد بود. بسیاری مجازات‌ها در قوانین عادی تعیین شده است. قانون اساسی اصول کلی و راهبردهای اساسی را تعیین می‌کند و وارد جزییات نمی‌شود. اصل27 قانون اساسی اشاره به تحرکات مدنی مردم در شیوه حکم‌رانی دارد. نمی‌توان با استناد به حقوق ملت در اعتراض و نقد، اقدامات غیر‌قانونی را پذیرفت.

به‌طور مثال یک فرد نمی‌تواند برای اعتراض به قانون ممنوعیت شرب خمر در خیابان راه برود و مشروب بنوشد. در پایان امیدوارم در مواجهه با دختران جوانی که نسبت به حجاب با شیوه‌ای خاص اعتراض خود را در جامعه مطرح کرده‌اند، به صورت قانونی برخورد شود و حالتی پدیدار نشود که مقامات قضایی با مصلحت‌اندیشی سیاسی، مجازاتی فراتر از قانون برای این جوانان صادر کنند. قاضی دادگاه، عنصری بی‌طرف است که باید انطباق موضوع و رفتار را با مفاد قانون تعیین کند.

بی‌تردید تنها ماده‌ای که به عمل دختران جوان معترض می‌گنجد، ماده638 قانون مجازات اسلامی است و نباید به بیش از مجازات مقرر در این ماده حکم داد».

آنچه در بازخوانی قانونی اعتراض‌های اخیر برخی دختران جوان به حجاب مشخص بوده، این است که باید در مواجهه با ایشان بر اساس قانون عمل کرد. سخن گفتن از اجرای قانون به معنای نفی مجرمانه بودن عمل نیست بلکه بیم آن می‌رود که به دلیل حواشی سیاسی ایجادشده بر این موضوع، خوانش حقوقی از میان برود و حکمی فراتر از نص قانون مجازات اسلامی برای دختران جوان این مرزوبوم صادر شود.

آنچه در مقطع کنونی بسیار باعث نگرانی شده، برخورد سیاسی به‌جای قانونی با متهمان دستگیرشده است. امیدواریم حاکمیت سیاسی در مقطع کنونی دریابد که در درجه نخست اصل قانونگرایی بر همه چیز مقدم است و دیگر آنکه برای ایجاد آرامش و جلب اعتماد ملی باید با مردم به مدارا رفتار کند.

عضویت در کانال تلگرام قانون

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.