انتخاب تاریخ:   /  /   
<stylestyle بوکتاب قانون بچه‌ها نیشخط پایگاه جامع اطلاع رسانی صنعت فولاد ایران
سیاست
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
رابطه ایران و پاکستان «بی‌نظیر» نیست!
درخواست نمايندگان از ظريف براي بازگشت به وزارت‌خارجه
ادعاي كريمي‌قدوسي درباره ظريف
لرزه ظريف بر اندام سياستمداران
انتقاد تند آيت‌الله‌خامنه اي از ازدواج سفيد
تكذيب دستور گرفتن روحاني از MI6
تكذيب يك شنود
نبرد ديدگاه‌ها
نقش اصلاح‌طلبان در بحران‌ امروز
احزاب در ایران نان انتخابات را خورده اما چوبش را نخورده‌اند
آرشيو صدا و سيما را از كشور خارج كرده‌اند!
وضع آزادی از زمان طاغوت بدتر شده است
تقدير آيت‌ا...‌خامنه‌اي از نوجوان شطرنج‌باز
نمره ۲۰ از ۱۰۰ روحاني
دومينوي خودخواهي و ضربه به هم‌ميهن
دولت نمي‌تواند به متخلفان كمك كند
سرنوشت FATF در گرو رفراندوم
اندیشه ایرانشهری به مثابه ابرگفتمان
ارسال لایحه «جامع انتخابات» به مجلس
اصلاح‌طلبان نباید با یکدیگر درگیر شوند
واكنش خنثي ظريف درباره FATF
زندگي اشرافي با انقلابي‌گري سازگاري ندارد
اميد به كليد سندرز
پارادوكس مودت ـ تخاصم
نپیوستن به FATF یعنی نه به شفافیت بین المللي
تعلیق ایران از لیست سیاه FATF تا ۴ ماه دیگر
آيت‌الله خامنه‌ای درگذشت محمدمؤمن را تسلیت گفتند
يك امام جمعه ديگر نيز كناره‌گيري كرد
تحكيم وحدت با اژدهاي زرد
لبيك صوتي!
گره ارشادي
رد شهادت و عباي روحانيت
راهبرد شرقي
پژمانفر، رييس دفتر روحاني را تهديد كرد
رياست‌جمهوري اختصاص هزارميلياردي به پديده را تكذيب كرد
شهادت زکریا سازمان ملل را از خواب غفلت بیدار کند!
ایران و ایالات متحده ،حکایت تلخکامی و شرح جدایی
شکایت سید محمد خاتمی از کریمی قدوسی
بدهكار اصلي اروپاييان هستند
حاتم‌بخشي هزارميلياردي
نماينده ولي فقيه در خوزستان از امامت جمعه استعفا داد
شكايت دادستاني عليه دو نماينده براي نطق در مجلس
كنايه جهنمي به علي‌مطهري!
جزييات انهدام خانه‌های تيمى عوامل حادثه تروريستی زاهدان
اعانه‌اي كه پايمال مي‌شود!
سایه بحران دیپلماتیک بر روابط تهران- اسلام آباد
هشدار از قم به عربستان و پاكستان
من به مسئولین و دولتی‌ها نمی‌گویم چه کنند
اولين سيلي سپاه به تروريست‌هاي زاهدان
فيك‌نيوز فارس را كريمي قدوسي تكذيب كرد!
بیشتر
کد خبر: 78822 | تاریخ : ۱۳۹۷/۲/۳۰ - 15:47
فرصتی که آن را تهدید می خوانند
گزارش «قانون» از پيشينه بررسي طرح استاني شدن انتخابات مجلس در ادوار گذشته پارلمان

فرصتی که آن را تهدید می خوانند

به نظر مي رسد آنچه را نمايندگان مجلس به عنوان نقاط قوت اين طرح مي دانند شوراي نگهبان همان موارد را نقاط ضعف و مغاير با قانون طرح استاني شدن انتخابات مجلس شوراي اسلامي مي داند....

قانون-سینا رحیم پور

گرهي 19 ساله و دغدغه اي قديمي در خانه ملت كه هنوز هم به نتيجه نرسيده است. طرح استاني شدن انتخابات مجلس شوراي اسلامي بيش از پنج دوره است كه در مجلس مطرح مي شود و هر بار به دليلي اين موضوع به نتيجه نمي‌رسد. بنابر اين طرح حوزه انتخابيه در انتخابات مجلس از شهرستان به استان تغيير خواهد كرد و راي دهندگان به جاي راي به يك حوزه انتخابي بايد به كانديداها در سراسر استان راي دهند. موافقان اين طرح در پنج دوره گذشته مجلس شوراي اسلامي بر اين نظر بودند كه اين طرح باعث ارتقاي كيفي مجلس شوراي اسلامي و منحصر شدن توان مجلس و نمايندگان در رسيدگي به امورملي مي شود. بنا بر نظر موافقان ، اين طرح مي تواند از اتفاقاتي چون خريد و فروش راي و كاهش ميزان مشاركت عمومي نيز جلوگيري كند. طرحي كه هربار به سد شوراي نگهبان رسيد با ايرادات اين شورا برگشت خورد اما پرونده اش هيچ وقت بسته نشد. اما اين طرح چرا به قانون تبديل نمي شود و موافقان و مخالفان آن در ادوار مختلف چه گفته اند؟

مجلس پنجم؛آغاز انديشه استاني شدن انتخابات

در روز هاي آخر فعاليت مجلس پنجم و در سال 1378 براي اولين بار طرح استاني شدن انتخابات با 110 امضا مطرح شد اما بعد از ارائه اين طرح به صحن علني مجلس شوراي اسلامي، نمايندگان روي خوش به طرح نشان ندادند و با رد كليات آن از دستور كار مجلس خارج شد. اين طرح مشتمل بر يك ماده واحده و شش تبصره بود كه البته شانسي براي تصويب پيدا نكرد. اما بعد از اين رخداد نمايندگان دوره ششم مجلس شوراي اسلامي دولاره اين طرح را به صحن علني كشاندند.

مجلس ششم؛تلاش براي اتمام كار نيمه تمام

در دوره ششم مجلس شوراي اسلامي با تلاش فراوان برخي نمايندگان مجلس و بعد از بحث و تبادل نظر، كليات اين طرح در 31 ارديبهشت 1382 به تصوب رسيد. كليات طرح مصوب در واقع همان طرحي بود كه نمايندگان مجلس پنجم نتوانسته بودند آن را در صحن به تصويب برسانند. بنا بر اين طرح داوطلبان بايد در يكي از شهرستان ها نامزد شركت در انتخابات مي شدند و بعد از آن هر نامزد كه بيشترين راي را در سراسر استان به دست مي آورد علاوه بر نمايندگي مردم آن شهرستان به عنوان نماينده استان معرفي مي شد. اين طرح در اين دوره با 120 راي موافق به تصويب نهايي رسيد اما شوراي نگهبان آن را مغاير با قانون اساسي و شرع اسلام دانست و آن را رد كرد.

مجلس هفتم؛ تلاش براي اقناع شوراي نگهبان

با آغاز اين دوره از مجلس شوراي اسلامي تلاش ها براي رفع ايرادات و ابهامات طرح استاني شدن انتخابات از سر گرفته شد. در اين مرحله مصوبه استاني شدن حوزه هاي انتخابيه مجلس شوراي اسلامي در برخي استان هاي كشور كه مورد ايراد شوراي نگهبان بود، به كميسيون امنيت ملي ارجاع داده شد. اين كميسيون نيز ايرادات شوراي نگهبان را وارد دانست و و با اكثريت آرا، راي به حذف طرح مذكور از دستور كار قانون گذاري داد. اما صحن مجلس نظري مغاير با كميسيون امنيت ملي داشت و نمايندگان مجلس با حذف طرح مخالفت و با 146 راي موافق، متني را به عنوان متن اصلاحي به تصويب رساندند. بنابر اين اين طرح با نام طرح استاني شدن انتخابات در برخي استان هاي كشور با محتوايي كه به گفته نمايندگان وقت پاسخگوي ايرادات شوراي نگهبان بود در تاريخ دوم ارديبهشت 1386 به تصويب رسيد. بر اساس اين طرح علاوه بر استثنا بودن اقليت ها از اين قانون كه در طرح ادوار پنجم و ششم نيز وجود داشت، حوزه هايي در استان‌هاي خراسان رضوي، سيستان و بلوچستان، گلستان، آذربايجان غربي، كرمانشاه و كردستان نيز از اين اين طرح مستثني شدند؛ حوزه هايي كه در اين استان‌ها به عنوان استثنا قرار گرفتند همه شهرهايي بودند كه اقليت‌هاي مذهبي در آن ها ساكن هستند. بعد از ارجاع اين طرح به شوراي نگهبان، اين شورا باز اين طرح را مخالف با موازين شرعي و مغاير با بندهايي مانند 8،9،10 و اصل سوم و اصول ششم، شصت و دوم و هفتاد وپنجم قانون اساسي دانست. در نهايت با به بن بست رسيدن اين طرح در مجلس هفتم، بررسي طرح به مجلس هشتم رسيد.

مجلس هشتم؛ اصرار بر استاني شدن انتخابات

نمايندگان دوره هشتم مجلس شوراي اسلامي به دنبال به پايان رساندن كار نيمه تمام همكاران خود در سه دوره پيشين مجلس شوراي اسلامي بودند. بنابر اين پس از شروع فعاليت اين دوره از مجلس، باز هم طرح استاني شدن انتخابات مجلس شوراي اسلامي مطرح و در نهايت «طرح تغيير نظام انتخاباتي مجلس» به مجلس ارائه شد كه محتواي آن از يك جنبه شباهت هايي با طرح استاني شدن انتخابات در مجلس هفتم داشت و آن اين بود كه اين طرح بر حوزه هاي اصلي يعني استان ها و حوزه هاي فرعي يعني شهرستان ها تاكيد داشت اما تفاوت اين طرح با طرح دوره قبل خود اين بود كه در دوره قبل ملاك انتخابات بالاترين راي در سطح حوزه‌هاي اصلي بود اما در اين دوره از مجلس بر تناسبي شدن نظام انتخابات و جايگاه احزاب و گروه هاي سياسي توجه شد. ابتدا اين طرح به كميسيون شوراها و امور داخلي ارجاع داده شد و پس از تغييرات فراوان به تصويب رسيد. بنا بر گفته نمايندگان اين دوره اين طرح با طرح استاني شدن انتخابات كه در دوره هفتم به تصويب رسيد شباهت هاي فراواني پيدا كرد. پس از بررسي، اين طرح هم نتوانست از سد شوراي نگهبان عبور كند و در نهايت بررسي اين طرح به مجلس نهم ارجاع داده شد.

مجلس نهم و خروج طرح از دستور

اگر نگوييم كه مجلس نهم، نزديك ترين قرابت را به انديشه‌هاي شوراي نگهبان داشت، ولي بايد اين نكته را ذكر كرد كه بيشترين همكاري با شوراي نگهبان براي بررسي طرح‌ها در اين دوره صورت گرفت. در اين دوره كه به طور تقريبي تركيبي يك دست از نمايندگان يك جناح سياسي داشت، باز هم طرح استاني شدن انتخابات مطرح شد اما برخي از تندرو هاي اين دوره مخالفت شديد با بررسي اين طرح در صحن مجلس داشتند. به همين دليل جلساتي مشترك بين مجلس شوراي اسلامي و شوراي نگهبان تشكيل شد و پس از بررسي هاي زياد نمايندگان مجلس بر ارجاع طرح به صحن تاكيد داشتند و برخي از نمايندگان اما به دنبال نرسيدن اين طرح به صحن بودند. در حالي كه به نظر می‌رسيد طرح «استانی شدن حوزه‌های انتخابیه انتخابات مجلس شورای اسلامی» که به امضای ۱۶۹ نفر از نمایندگان رسیده و علاوه‌بر این، فوریت آن با آرای موافق ۱۳۳ نماینده مواجه شده است، شانس بیشتری نسبت به طرح‌های مشابه پیشین، برای تصویب در مجلس داشته باشد اما در نهايت مخالفان اين طرح موفق شدند و اين طرح به صحن علني مجلس نرسيد و كارش در كميسيون ها نيمه تمام ماند.

مجلس دهم؛ بلاتكليف در طرح موضوع

طرح استاني شدن انتخابات مجلس كارش به پنجمين دوره متوالي مجلس شوراي اسلامي رسيده است و در دوره فعلي اما اعضاي كميسيون شوراهاي مجلس مي گويند كه قصدي براي مطرح كردن اين طرح ندارند. اين در حالي است كه روز گذشته مهرداد بائوج لاهوتی نماينده لنگرود در مجلس از برگزاری جلسه مشورتی نمایندگان با شورای نگهبان در خصوص استانی شدن انتخابات مجلس خبر داد. بنا بر گفته اين نماينده مجلس، نمايندگان به دنبال طرح دوباره استاني شدن انتخابات مجلس شوراي اسلامي هستند و به همين مناسبت اين جلسه قرار است درهفته جاري برگزار شود. اما سخنگوي كميسيون شوراها و امور داخلي مجلس شوراي اسلامي مي‌گويد كه هيچ قصدي براي پيگيري اين طرح در مجلس دهم نداريم. اصغر سليمي در گفت‌وگو با «قانون» با بيان اينكه بررسي اين طرح در دستور كار كميسيون شوراهاي مجلس دهم نيست، گفت: در جلسات خصوصي درباره اين طرح چندين بار صحبت هايي مطرح شده است اما تاكنون اين طرح به صورت رسمي در كميسيون شوراها مورد بررسي قرار نگرفته و فكر مي كنم تاپايان دوره دهم نيز اين طرح در كميسيون مطرح نشود.

نمايندگان دوره دهم به دنبال طرح مجلس هشتم

سليمي در ادامه درباره دلايل عدم طرح اين موضوع در كميسيون شوراها به «قانون» گفت: احساس ما اين است كه طرح استاني شدن انتخابات كارايي لازم را براي اهدافي كه عنوان مي شود ندارد و از سويي با ايراداتي كه در اين طرح مطرح است بايد به سمت تقويت احزاب در اين انتخابات حركت كرد و از تصميماتي كه باعث بروز اختلاف در مناطق شد جلوگيري كرد.

نماينده مردم سميرم در ادامه با بيان اينكه به نظر مي‌رسد طرح تغيير نظام جامع انتخابات مجلس شوراي اسلامي بيشتر كارايي داشته باشد، تصريح كرد: بايد سعي كنيم جايگاه احزاب در اين انتخابات بيشتر تقويت شود و اين موضوع نيز نيازمند تصويب قانون احزاب و پس از آن بررسي طرح استاني شدن انتخابات آن هم نه با ايرادات قبلي كه با يك كار كارشناسي در راستاي تقويت جايگاه احزاب است. وي در ادامه گفت: با بررسي همه جوانب به نظر مي رسد كه اين طرح در دوره دهم مطرح نشود.

موافقان به دنبال تغييرات بنيادي

در حالي كه شوراي نگهبان ايراداتي يكسان به اين طرح مي گيرد، اما نمايندگان مجلس در هر دوره معتقدند كه اين طرح مي‌تواند تا ميزان زيادي مشاركت عمومي را بالا ببرد و جلوي آسيب هايي مانند خريد و فروش راي در استان ها را بگيرد. کاهش و حتی از میان رفتن امکان خرید و فروش رای در حوزه‌های انتخابیه، این موضوعی است که به افزایش سلامت انتخابات و کاهش تاثیر افراد بر هیات‌های اجرایی و نظارت منجر خواهد شد. از سويي اين موضوع باعث مي‌شود ميزان دغدغه مندي نمايندگان مجلس شكلي كلان به خود بگيرد و موضوعات ملي جايگاه بيشتري در رويداد هاي مجلس پيدا كند. موضوع ديگر برنامه محور شدن نمايندگان مجلس به جاي شخص محور شدن در حوزه هاي انتخابيه و سراسر استان ها خواهد بود. شاخصه ديگر موافقان اين طرح، بالا رفتن سطح كيفي نمايندگان مجلس خواهد بود. يكي ديگر از دلايل موافقان اين طرح حذف اختلافات شديد قومي،‌قبيله اي و مذهبي است. موضوعي كه شوراي نگهبان در نقطه مقابل آن قرار دارد و معتقد است اين طرح باعث زياد شدن اين اختلافات مي شود. كاهش هزينه هاي اجرايي انتخابات و تعداد داوطلبان، عادلانه شدن نظام انتخاباتي و ايجاد فرصت برابر براي همه مردم، تقويت فرهنگ تحزب و مواردي از اين دست از جمله نظرات موافقان اين طرح است.

شوراي نگهبان، مخالف بزرگ

در هر دوره ارائه اين طرح و ارجاع آن به شوراي نگهبان، اين شورا از تصويب آن براي بازگشت به مجلس خودداري كرده است. ايرادات اين شورا در پنج سال گذشته مواردي مانند بروز و ازدياد اختلافات قومي،‌مذهبي،قبيله اي و مغاير بودن اين طرح با همبستگي و وحدت ملي بوده است. بنا بر نظر اين شورا اين طرح مغاير با توسعه و تحكيم برادري اسلامي و تعاون عمومي بين همه مردم ايران و به صورت كلي مغاير با بند 15 اصل سوم قانون اساسي شناخته شده است. همچنين اين شورا معتقد است كه برگزاري انتخابات ميان دوره اي با اين طرح موجب افزايش هزينه است كه اين موضوع نيز مغاير با اصل هفتاد و پنجم قانون اساسي است. ايرادات ديگري هم از سوي شوراي نگهبان بر اين طرح مطرح شده است. برخلاف نمايندگان مجلس كه معتقدند اين طرح باعث افزايش مشاركت عمومي مي شود، شوراي نگهبان معتقد است اين طرح باعث كاهش مشاركت عمومي مردم در انتخابات خواهد شد.

دو نظر با تقابل صددرصد

به نظر مي رسد آنچه را نمايندگان مجلس به عنوان نقاط قوت اين طرح مي دانند شوراي نگهبان همان موارد را نقاط ضعف و مغاير با قانون طرح استاني شدن انتخابات مجلس شوراي اسلامي مي داند. تقابلي كه حالا به پنجمين دوره رسيده است و اگر قرار باشد با همين شكل در جلسات آتي بهارستاني ها با شوراي نگهبان موضوعات اختلافي به اين سبك باشد اين طرح به تصويب نهايي نخواهد رسيد و بعد از هربار مطرح شدن توسط اين شورا به مجلس برگشت داده خواهد شد. اينكه كدام يك از اين دو ركن كشور درست مي‌گويند موضوعي است كه بايد ديد كارشناسان نظام سياسي چه واكنشي در مقابل آن نشان خواهند داد. حال بايد ديد چه كسي حرف آخر را مي زند و چه زماني اين اختلاف نظر 19 ساله به پايان مي رسد.

عضویت در کانال تلگرام قانون

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.