انتخاب تاریخ:   /  /   
<stylestyle ویژه‌نامه بی‌قانون منتشر شد آسیاتک قانون بچه‌ها نیشخط پایگاه جامع اطلاع رسانی صنعت فولاد ایران
سرزمين
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بازارهای تاریخی شیراز ایمن نیست
مازندران با انتقال آب خزر دچار بحران می‌شود
گردشگرانِ شبانه مناطقِ ناامنِ تهران را امن می‌کنند
محوطه‌ی ساسانی «بازه‌هور» در خطر تخریب
تنش آبی همچنان پابرجاست
صدور 2000 مجوز شکار پرنده، علمی یا عشقی؟
یوز و پلنگ ایرانی در سراشیبی تند انقراض
چهارمین جاده زیبای جهان ٨٥ ساله شد
کلکسیون گردشگری ایران در قلب زاگرس
مرمت غیراصولی پاسگاه جزیره هرمز متوقف شد
ورود سامانه جدید بارشی از بعدازظهر امروز
قرارگرفتن شهر بندرعباس بر چشمه‌های لرزه‌زا
انتقال آب خزر در قوه مجریه مطرح شد
احتمال گسترش بیماری‌های ناشی از خاک در ایران
البرزی‌ها ماسک واجب شدند!
ثبت سالانه ۴ هزار ازدواج زیر ۱۴ سال در ایران
سرانجام نامعلوم ۶۲ پرونده تخریب باغات
فردا سامانه بارشی وارد کشور می‌شود
روزهای بی‌باران در انتظار کشور
هوای تهران فردا آلوده‌تر می‌شود
آلودگی شدید هوا پکن را فرا گرفت
کدام استان‌ها کم‌ترین بارش را داشته‌اند؟
در حوزه آب، رویکرد منسجمی در کشور وجود ندارد
فاصله ۷۵ کیلومتری زلزله امروز با تهران
رصد پوشش برف در کشور با تصاویر ماهواره‌ای
صنایع دستی شناسنامه دار شوند
لزوم ایجاد رشته محیط‌بانی در دانشکده‌های محیط زیست
تکثیر یوزپلنگ آسیایی با همکاری پژوهشگاه رویان
نخستین بافت ثبتی کشور،محصوردرمیان سیم‌های برق
تداوم بارش‌ها در غرب و شمال غرب کشور
خاک مازندران نمک خوار شده!
مهندسی رودخانه متولی ندارد
دستور آماده باش به امدادگران در غرب کشور
کاهش دمای ۱۶ استان در روزجمعه
اعلام محدودیت‌های ترافیکی جاده کرج - چالوس
گنبد قابوس روی آب بنا شده
تخریب مجدد خط انتقال آب به یزد
زنده گیری یک سر تمساح سرگردان درسیستان
بیش از هزار زمین‌لرزه در آبان‌ماه ثبت شد
رصد ماهواره‌ای جابه‌جایی پوسته زمین در زلزله ۲۱ آبان
دعا کنیم در تهران زلزله نیاید
آغاز فعالیت سامانه بارشی جدید در کشور
در این مناطق منتظر برف باشید
آغاز عملیات باروری ابرها از دو هفته آینده
برف و باران در راه است
تصاویر عجیب از احترام به درخت در تهران
تحریم‌های آمریکا «سفر ایران» را ارزان کرد
کشتار دسته جمعی گرازها با سیم برق لخت
از پنج شنبه بارندگی های جدید در راه است
هوای پایتخت ناسالم شد
بیشتر
کد خبر: 84727 | تاریخ : ۱۳۹۷/۵/۱۹ - 11:35
حفاظت از هورالعظیم، وظیفه کیست؟

حفاظت از هورالعظیم، وظیفه کیست؟

این روزها، تالاب موسوم به «هورالعظیم یا هورالهویزه» که به‌صورت مشترک میان ایران و عراق قرار دارد، از حال و روز خوبی برخوردار نیست

قانون-این روزها، تالاب موسوم به «هورالعظیم یا هورالهویزه» که به‌صورت مشترک میان ایران و عراق قرار دارد، از حال و روز خوبی برخوردار نیست و مردم استان خوزستان را به‌شدت آزار می‌دهد. در همین رابطه، محققین ایرانی، به بررسی مسئولیت دولت‌های حاشیه تالاب هورالعظیم و رودخانه‌های تأمین‌کننده آب آن پرداخته‌اند.

به گزارش قانون به نقل از  ایسنا، رودخانه‌ها منبع حیات، زندگی و تغییرات آب‌وهوایی‌اند. بیش از نیمی از مساحت جهان در محدوده حوزه‌های آبی مشترک قرار دارد بر همین اساس بهره‌برداری از آب‌های واقع در چنین حوزه‌هایی به‌خصوص در نواحی خشک و نیمه‌خشک مانند خاورمیانه غالباً اختلاف‌برانگیز است. رودخانه‌های مرزی و حوزه‌های آبریز، آینده مشترک دارند، آن‌ها از توسعه اقتصادی، اجتماعی و آینده بشریت حمایت می‌کنند.

همان‌گونه که صاحب‌نظران می‌گویند، توسعه اقتصادی، امکان بهره‌برداری هرچه بیشتر از محیط زیست را می‌دهد که ازجمله می‌توان به احداث سدهای بزرگ اشاره کرد. اما باوجود تمام فوایدی که سدها دارند، نبود همکاری بین کشورهای اطراف رودخانه و رقابت بین آن‌ها برای بهره‌برداری هرچه بیشتر از منابع آبی سبب آسیب به اکوسیستم رودخانه و هر محیطی که حیاتش وابسته به آن است می‌شود. در آخرین گزارش کمیسیون جهانی سد آمده است: « اگرچه ساخت سد از اهمیت قابل‌ملاحظه‌ای برای توسعه انسانی برخوردار است، اما در بیشتر موارد هزینه‌های غیرضروری و غیرقابل قبولی دارد، مخصوصاً از جهت اجتماعی و زیست‌محیطی بر دولت پایین‌دست و محیط‌زیست آن و منجر به جابه‌جاشدن مردم می‌شود.»

در این خصوص، پژوهشی توسط پژوهشگران دانشگاه تهران به انجام رسیده که هدف از آن بررسی رژیم مسئولیت دولت‌های حاشیه تالاب هورالعظیم/هورالهویزه و رودخانه‌های تأمین‌کننده آب آن بوده است.

در این تحقیق سعی شده است به این سؤالات پاسخ داده شود که آیا دولت‌ها ملزم‌اند که از تالاب حفاظت کنند و در صورت مثبت‌بودن پاسخ، چه رژیم مسئولیتی بر آن‌ها حاکم است؟

تالاب هورالعظیم/هورالهویزه بخشی از تالاب دائمی آب شیرین در بین‌النهرین سفلی است که در مرز کشورهای ایران و عراق قرار دارد. مهم‌ترین منابع تأمین آب هورالعظیم/هورالهویزه رودخانه دجله در عراق و کرخه در ایران هستند و قسمت اعظمی از آن به دلیل اکتشاف نفت و ساخت سد در بالادست رودخانه خشک شده است. بر همین اساس اهمیت این تحقیق با توجه به این موضوع که این روزها، بخش‌هایی از این تالاب دچار آتش‌سوزی‌های گسترده شده و مردم استان خوزستان را به‌سختی گرفتار کرده است، بیشتر می‌شود.

بر اساس یافته‌های این بررسی پژوهشی، حاکمیت بر سرزمین از نشانه‌های استقلال است. این حاکمیت به‌حق انحصاری دولت‌ها برای اعمال اقدامات منجر می‌شود. اما در مقابل این حق، دولت، وظیفه حفاظت از منافع سایر دولت‌ها را نیز دارد. به اعتقاد محققان، این منافع شامل اشخاص، اموال و محیط‌زیست سایر دولت‌ها نیز می‌شود.

دکتر الهام امین‌زاده، استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و دو همکار دیگرش، به‌عنوان مجریان این پژوهش می‌گویند: «حفاظت از منابع مشترک، همکاری مشترک طلب می‌کند و هرگونه اقدام یک‌جانبه بدون درنظرگرفتن مصالح و منافع سایر کشورها می‌تواند آثار زیان‌باری نه‌تنها در نسل کنونی، بلکه بر نسل‌های آتی همراه داشته باشد. این موضوع زمانی از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد شد که محیط‌زیست را به‌منزله میراث مشترک بشریت لحاظ کنیم. امروزه دولت‌ها نگران تعارض منافعشان هستند که با کاربرد صنعتی رودخانه‌ها شکل می‌گیرد، لذا ضرورت ایجاب می‌کند تا بین منافع آن‌ها تعادل برقرار شود».

این محققین می‌افزایند: «تنها راه رسیدن به چنین توافقی، انعقاد یک موافقت‌نامه با لحاظ‌کردن منافع جمعی دولت‌هاست. این نکته باید مدنظر قرار گیرد که براساس کنوانسیون تنوع زیست‌محیـــطی که دولت‌های حاشیـــــه تالاب هورالعظیم/هورالهویزه و رودخانه‌های دجله و فرات، عضو آن هستند، در صورت بروز اختلاف می‌توانند به هریک از روش‌های حل‌وفصل اختلاف تعریف‌شده در مادة 27 کنوانسیون تنوع زیست‌محیطی، توسل جویند».

بر این اساس، از مهم‌ترین اقداماتی که دولت‌ها می‌توانند در حفاظت از تالاب‌ها انجام دهند، تعریف حفاظت از محیط‌زیست در قوانین داخلی خود و انعقاد موافقت‌نامه‌های دوجانبه و چندجانبه بدین‌منظور است. به‌عبارت‌دیگر، حفاظت از محیط‌زیست و ازجمله تالاب‌ها موضوع ملی و فراملی و نیازمند همکاری دولت‌ها در این زمینه است.

دکتر امین زاده و همکارانش اعتقاد دارند: «بر اساس یافته‌های این پژوهش، کشورهای حاشیه رود کرخه و دجله و تالاب هورالعظیم/هورالهویزه براساس حقوق بین‌الملل محیط‌زیست، مسئول محافظت از حیات و اکوسیستم آن، واردنشدن آسیب فرامرزی و همکاری در این زمینه‌اند. به‌عبارت‌دیگر، منابع مشترک، همکاری مشترک دولت‌ها را طلب می‌کند».

این مطالعه پژوهشی، به‌صورت مقاله‌ای علمی پژوهشی در نشریه «مطالعات حقوق انرژی» متعلق به دانشگاه تهران به چاپ رسیده است.

این نشریه، بنابر ضرورت مطالعات و انتشار تحقیقات حقوقی مربوط به ابعاد حقوقی بهره‌برداری از انواع انرژی اعم از حفاظت از محیط‌زیست، سرمایه‌گذاری‌های خارجی، ایجاد قواعد حقوقی در سطوح داخلی و بین‌المللی، امنیت انرژی، و سایر مسائل مبتلابه کشورها، توسط مرکز مطالعات حقوق انرژی دانشکده حقوق و علوم‌سیاسی دانشگاه تهران منتشر می‌شود.

عضویت در کانال تلگرام قانون

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.