انتخاب تاریخ:   /  /   
تلگرام قانون آسیاتک نیشخط پایگاه جامع اطلاع رسانی صنعت فولاد ایران خبرخوان فارسی
کد خبر: ۷۱۰۱۱ | تاریخ : ۱۳۹۵/۱۰/۸ - شماره: 829

تئاتر، منبعي غني براي آموزش كودكان

معصومه ديودار

نام «داوود کیانیان» برای فعالان و علاقه‌مندان به تئاتر کودک و نوجوان، نامی آشنا و قابل احترام است. او سال 1321 در تهران متولد شد و با عشق و علاقه ای که به تئاتر و نمایشنامه نویسی داشت، تبدیل به یکی از نام آوران این عرصه شد.چندی پیش نیز به عنوان نمایشنامه نویس برگزیده بخش نمایشنامه نویسی بیست و سومین جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان معرفی شد.

زمانی که از او درخواست کردیم تا با «قانون بچه ها» به گفت و گو بنشیند درخواست کرد تا پاسخ سوالات را خطاب به کودکان و نوجوانان که مخاطبان ما هستند ارائه دهد و گفت: «کودکان و نوجوانان عزیز، خوشحالم که پاسخ این سوال‌ها را شما می خوانید. امیدوارم شما هم اگر سوالی دارید بنویسید تا من به این وسیله پاسخگوی شما باشم. اول از همه از خانم معصومه دیودار و روزنامه قانون بچه ها تشکر می کنم که به تئاتر کودکان و نوجوانان توجه دارند و امید دارم که این کار را در آینده نیز ادامه دهند».

بدین ترتیب گفت و گوی ما با «داوود کیانیان» رقم خورد که در ادامه می خوانید.

در تعاریف از صحنه تئاتر به عنوان مکانی که در آن بدن انسان به‌طور مشخص به نمایش در می‌آید نام برده می‌شود. در واقع تئاتر یا نمایش به بازنمودن داستان‌ها در برابر مخاطبان یا تماشاگران می‌پردازد. آیا می توان از تئاتر به عنوان بخشی که می‌تواند داستان‌های کودک و نوجوان را بیان کند بهره جست؟

در صحنه نمایش افکار انسان به‌وسیله بدن بازیگر( پانتومیم) و سخن او به نمایش در می‌آید. بنابراین تمامی داستان‌ها می‌تواند به وسیله بازیگران برای تماشاگران نمایش داده شود. این یکی از فایده های تئاتر است که می‌تواند داستان‌ها را به صورت نمایشنامه در آورد و سپس با بازیگران آن را برای تماشاگران اجرا کنند. بنابراین شما می‌توانید داستان‌هایی را که می‌شناسید با سایر دوستانتان در منزل یا مدرسه به نمایش بگذارید. چنانچه در پایان بعضی از درس‌های کتاب درسی « بخوانیم» مدارس نوشته شده است که این درس را نمایش دهید. کافی است هر کدام نقشی را به عهده بگیرید و گفتار و حرکات آن شخصیت را در مقابل یکدیگر اجرا کنید. البته اگر بتوانید چند جلسه هم تمرین کنید می‌توانید آن را برای سایر دوستان یا همکلاسی‌های خود هم نمایش دهید. فقط به خاطر داشته باشید که شما یک نمایش ساده کلاسی را اجرا می‌کنید و نه یک تئاتر حرفه‌ای که در سالن‌های رسمی به نمایش در می‌آید. بنابراین به آن لوازم و تشکیلات نیازی ندارید.

 

این امر چگونه امکان پذیر است و جایگاه تئاتر در این حوزه کجاست؟

تئاتر انواع گوناگونی دارد. آنچه که مربوط به اجرای خود کودکان و نوجوانان می‌شود، سه نوع است:

اول – نمایش خلاق که بیشتر در پیش دبستان‌ها و کودکستان‌ها رواج دارد.

دوم- نمایش در کلاس درس که در موردش کمی صحبت کردیم.

سوم- تئاتر دانش آموزی که در دبستان‌ها و دبیرستان‌ها به صورت رقابتی در سطح کشوری انجام می شود.

 

همواره آموزش یکی از ارکان اصلی حوزه‌های مرتبط با کودک و نوجوان بوده است، از تئاتر چگونه می‌توان براي رسیدن به این هدف استفاده کرد؟ نقش و جایگاه تئاتر در حوزه‌های آموزشی کودک و نوجوان کجاست؟

در هر سه نوع تئاترهایی که نام برده شد (نمایش خلاق، نمایش در کلاس درس و تئاتر دانش آموزی) پس از سرگرمی، آموزش حرف اول را می‌زند. قصه‌ها سرشار از آموزش هستند. وقتی کودکان و نوجوانان آن‌ها را با نمایش به اجرا می‌گذارند، علاوه بر سرگرمی، آموزش را نیز « تجربه» می‌کنند. آموزشی که هم لذت بخش است و هم دیر فراموش می‌شود.

نوع دیگری از تئاتر آموزشی هست به نام « تئاتر کاربردی» که هنرمندان حرفه‌ای برای کودکان و نوجوانان تدارک می‌بینند یا با خود آن‌ها و برای آن‌ها به نمایش می‌گذارند. یادمان باشد که اصولا هیچ تئاتری بدون آموزش نمی‌شود. فقط ما باید از تئاترهایی که بدآموزی دارند پرهیز کنیم.

شناخت نسل جدید (کودک و نوجوان) نسبت به تئاتر چگونه است؟ آیا شناختی نسبت به این حوزه دارند؟

نمایش به طور طبیعی و غریزی در کودکان وجود دارد. آن‌ها بدون آن که نیاز به آموزش داشته باشند، نمایش ویژه خود را بلد هستند. نمونه آن بازی‌های نمایشی است که کودکان و نوجوانان در خانه یا مدرسه بازی می‌کنند. عموزنجیرباف، گرگم و گله می‌برم، خاله بازی، معلم بازی و خیلی دیگر از بازی‌ها از این جمله‌اند. این‌ها در واقع شروع فعالیت‌های نمایشی هستند.

 

کودک یا نوجوان علاقه‌مند به تئاتر چگونه می‌تواند به این عرصه وارد شود؟ آیا آموزشگاه، مکان یا امکانات خاصی برای تحقق این رویا وجود دارد؟

كودكان و نوجوانان در بازی‌هایشان نخست « بازی‌های نمایشی» را تجربه می‌کنند.سپس بايد در آموزشگاه‌ها یا مراکز تربیتی با آن‌ها «نمایش خلاق» کار شود. مرحله بعد « نمایش در کلاس درس» است که آن‌ها تجربه خواهند کرد.درمرحله بعد به « تئاتر دانش آموزی» خواهند پرداخت. این مراحل هم چنان ادامه دارد تا به تئاتر حرفه‌ای می‌رسند. «تئاتر دانشجویی» ، « تئاتر با کودکان و نوجوانان» و « تئاتر برای کودکان و نوجوانان» از جمله فعالیت‌های حرفه‌ای در این زمینه است.

 

باتوجه به فعالیت گروه‌های تئاتر کودک و نوجوان در سه رده سنی خردسال، کودک و نوجوان، به نظر شما طی سال‌های گذشته به کدام رده کمتر پرداخته شده و دلیل این امر چیست؟

در قبل از انقلاب بیشتر تئاترها برای نوجوانان یا با آن‌ها بود. پس از انقلاب تئاتر کودک رواج زیادی پیدا کرد. حدود دو دهه است که نمایش‌های خردسالان مطرح شده و اجرا می‌شود. در سه، چهار سال اخیر تئاتر نوجوانان رواج و گسترش زیادی پیدا کرده است. جالب است بدانید که در حدود 100 سال پیش جبار باغچه‌بان در مدرسه، تئاتر کودکان را با کودکان در ایران شروع کرده است.

 

نقش والدین در انتخاب تئاتر برای کودکان چگونه است؟

کودکان و نوجوانان به طور طبیعی به تئاتر علاقه‌مندند. اگر آموزش و پرورش و خانواده‌ها از این امر طبیعی برای آموزش و تربیت کودکان استفاده کنند، با یک تیر چند نشان زده‌اند:

1- نیاز درونی کودکان به بازی ارضا می‌شود و از این امر لذت می‌بر ند.

2- از طریق نمایش آموزش می‌بینند و درضمن تربیت هم می‌شوند.

3- ذوق هنری و خلاقیت آنان شکوفا شده و گسترش می‌یابد.

4- بعضی از خصلت‌های منفی آنان تبدیل به خصلت‌هاي مثبت خواهد شد، مانند فردگرایی به جمع‌گرایی، عدم اعتماد به نفس به اعتماد به نفس، درست صحبت کردن، خوب گوش دادن، گفت‌و‌گو کردن، سخنرانی کردن، عادت به مطالعه، شناخت خود و دیگران و... .

 

دنیای کودکان همواره با رویا، داستان و تخیل همراه است، امکانات سالن‌های تئاتر برای پرداختن و گنجاندن خلاقیت و تخیل در تئاتر چگونه است؟

کودکان و نوجوانان همان‌طور که شما اشاره کردید سرشار از تخیل و خلاقیت‌اند. کافی است که امکان و آزادی ابراز آن را داشته باشند تا جهانی از رویا و خلاقیت خلق کنند. در این رابطه فقط نیاز به یک فضا و یک مربی خلاق دارند. امکانات سالن ایجاد خلاقیت نمی‌کند، آزادی و مربی خلاق، خلاقیت کودکان و نوجوانان را بارور می‌کند.

 

نقش نمایشنامه‌نویسی را در حوزه کودک و نوجوان چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا کودکان می‌توانند به این حوزه ورود کنند؟

این بهترین پیشنهادی است که می‌تواند در زمینه فعالیت‌های نمایشی به کودکان و نوجوانان کرد. بچه‌ها شعر بسرایید، قصه بگویید و « نمایشنامه بنویسید» . ممکن است بچه‌ها نمایشنامه‌های ضعیفی به لحاظ فنی بنویسند، اما بدون شک آن‌ها بهترین محتواها و موضوع‌های مربوط به خودشان را خود انتخاب خواهند کرد. یادمان باشد که ضعف‌های آن‌ها را در فنون نمایشنامه‌نویسی می‌توان با ویراستاری و آموزش برطرف کرد. پس تا می‌توانید بنویسید، نقاشی بکشید، شعر بگویید، مجسمه بسازید، آهنگ خلق کنید یا هر هنر دیگری را که دوست دارید به آن بپردازید.

 

سال‌هاست با کودک و نوجوان در ارتباط هستید. به نظر شما تفاوت‌های نسل‌های مختلف در پذیرش عروسک‌ها چگونه است؟ نسل امروز نیازمند چه نوع عروسک‌هایی است؟ آیا خواسته‌هایش از آنچه در اختیار دارد تامین می‌شود؟ توضیح دهید.

عروسک‌ها با انسان به وجود آمده‌اند و تا انسان هست عروسک نیز هست. اما همان‌طور که زندگی اجتماعی ما روز به روز دگرگون می‌شود، عروسک‌ها هم دگرگونی می‌یابند، یعنی به روز می‌شوند. روزگاری عروسک‌ها را با خاک و گل می ‌ساختند، روزگاری دیگر عروسک‌ها را با پارچه می‌ساختند ، بعد عروسک‌های پلاستیکی و حالا عروسک‌های سخنگو یا روبات‌ها مد شده‌اند. اما همیشه عروسک هست چون انسان هست. عروسک‌ها همزاد انسان‌ها هستند. بچه‌ها شما هم بیایید با این خرده ریزهای دور و برتان عروسک بسازید.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد